Chiều 5/1, tại Phủ Chủ tịch, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố 13 Luật đã được Kỳ họp thứ 10, Quốc hội XV thông qua.

Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố 13 luật - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Các luật này gồm: Luật Tương trợ tư pháp về dân sự; Luật Giám định tư pháp; Luật Thi hành án dân sự; Luật Dân số; Luật Phòng bệnh; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ; Luật Trí tuệ nhân tạo; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ; Luật Công nghệ cao; Luật Chuyển đổi số; Luật Xây dựng; Luật Hàng không dân dụng Việt Nam; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn.

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước, Trợ lý Chủ tịch nước Cấn Đình Tài, chủ trì Họp báo.

Bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp

Luật Tương trợ tư pháp về dân sự gồm 4 chương, 38 điều. Việc xây dựng Luật nhằm hoàn thiện pháp luật tương trợ tư pháp về dân sự theo hướng hiện đại, khả thi, hỗ trợ quy trình giải quyết các vụ việc dân sự (theo nghĩa rộng, bao gồm: Dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại, lao động, phá sản, thi hành án dân sự) và vụ án hành chính có yếu tố nước ngoài, được nhanh chóng, chính xác, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước, Trợ lý Chủ tịch nước Cấn Đình Tài, chủ trì Họp báo - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Luật Thi hành án dân sự gồm 5 chương, 116 điều. Việc ban hành Luật đã kế thừa có chọn lọc các quy định còn phù hợp, đã được thực tiễn kiểm nghiệm; đồng thời sửa đổi, bổ sung quy định bất cập, hạn chế từ thực tiễn; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về công tác thi hành án dân sự; bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp; tính khả thi, thống nhất, đồng bộ với các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành có liên quan.

Hai luật trên có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026.

Luật Giám định tư pháp có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/5/2026 với 6 chương, 45 điều với các quy định để bảo đảm thể chế hóa Chỉ thị số 54-CT/TW, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thực hiện tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật; đồng thời, nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác giám định tư pháp.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương phát biểu tại họp báo - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người dân; nhiều chính sách mới để duy trì mức sinh thay thế

Luật Dân số gồm 8 chương, 30 điều. Luật chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển. Những nội dung liên quan đến dân số và phát triển đã được thể hiện trong việc hướng tới giải quyết đồng bộ các vấn đề về quy mô, cơ cấu dân số, thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số và đặt trong mối quan hệ tác động qua lại với phát triển kinh tế - xã hội của cả đất nước và từng địa phương...

Đáng chú ý, Luật có nhiều quy định mới so với Pháp lệnh dân số, trong đó, có các biện pháp duy trì mức sinh thay thế. Cụ thể như, trường hợp sinh con thứ hai, thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ là 7 tháng, lao động nam là 10 ngày làm việc khi vợ sinh con; hỗ trợ tài chính khi sinh con đối với: Phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế; phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. Ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở đối với người có từ 2 con đẻ trở lên..

Ngoài ra, Luật mới cũng bổ sung các quy định về giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh. Cụ thể, luật cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức; cấm thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi, trừ trường hợp do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định để phục vụ chẩn đoán và điều trị các bệnh liên quan đến giới tính. Luật cũng khuyến khích đưa nội dung không trọng nam hơn nữ, không lựa chọn giới tính khi sinh vào hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư.

Đồng thời, Luật quy định đình chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh đối với người có hành vi thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi để phá thai và việc đình chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh này thực hiện theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh.

Luật cũng bổ sung các quy định về thích ứng với già hóa dân số. Trong đó, chủ động chuẩn bị cho tuổi già như chuẩn bị về sức khỏe, tài chính, tâm lý; tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; tham gia học tập, nâng cao kiến thức, kỹ năng để duy trì sức khỏe thể chất, tinh thần và chức năng xã hội; tham gia các hoạt động hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi…

Tương tự, Luật Phòng bệnh gồm 6 chương, 46 điều. Luật khẳng định, phòng bệnh chủ động là chính, lấy người dân làm trung tâm, chú trọng chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời. Luật không chỉ tập trung vào bệnh truyền nhiễm mà bao quát cả bệnh không lậy nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng trong phòng bệnh và điều kiện bảo đảm để phòng bệnh.

Bên cạnh đó, Ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí chi thường xuyên, chi đầu tư cho y tế dự phòng; thành lập Quỹ phòng bệnh nhằm tạo nguồn tài chính bền vững cho hoạt động phòng bệnh. Nâng cao quyền lợi người dân như: được hưởng chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên; được bảo đảm công bằng trong tiếp cận vaccine, sinh phẩm; hướng dẫn thực hiện dinh dưỡng hợp lý, trong đó chú trọng dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời. Đồng thời ưu đãi nhân lực làm công tác phòng bệnh như: Áp dụng chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội đối với nhân viên y tế tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng; thu hút, tuyển dụng, ưu đãi, bố trí và sử dụng hợp lý nhân lực làm công tác phòng bệnh; khuyến khích cấp học bổng hoặc trợ cấp cho người học thuộc lĩnh vực phòng bệnh. Cơ sở y tế dự phòng được tự chủ quyết định mức thu nhập tăng thêm từ nguồn thu hợp pháp ngoài ngân sách nhà nước cấp.

Những chính sách ưu tiên đối với khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn như: Tiếp cận dịch vụ phòng bệnh; thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng bệnh; hỗ trợ thực hiện các biện pháp dinh dưỡng trong phòng bệnh cho một số đối tượng; phát triển nguồn nhân lực làm công tác phòng bệnh.

Hai luật này đều có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mai Lương Khôi phát biểu tại họp báo - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Thúc đẩy AI trở thành hạ tầng trí tuệ quốc gia

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ gồm 3 điều, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/4/2026. Luật Trí tuệ nhân tạo gồm 8 chương, 35 điều; có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/3/2026. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/4/2026 với 3 điều. Luật Công nghệ cao và Luật Chuyển đổi số đều có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn phát biểu tại họp báo - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Tháo gỡ các "điểm nghẽn" trong xây dựng

Gồm 8 chương, 95 điều, Luật Xây dựng được xây dựng nhằm tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về xây dựng theo hướng xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi, thông thoáng, minh bạch, an toàn, chi phí tuân thủ thấp; tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong hoạt động đầu tư xây dựng, tạo điều kiện thuận lợi, minh bạch, bình đẳng cho người dân và doanh nghiệp; khắc phục những hạn chế, bất cập trong thực tiễn công tác đầu tư xây dựng; bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.

Luật Hàng không dân dụng Việt Nam gồm 11 chương, 107 điều. Hai luật trên có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn gồm 4 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026./.

(Nguồn: Tổng hợp theo baochinhphu.vn)