Trong không khí hối hả của những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, khi dòng người tấp nập ngược xuôi đoàn viên, ngành Y tế Thủ đô và cả nước đang bước vào một trận chiến thầm lặng nhưng đầy quyết liệt.

Với mục tiêu cao nhất là bảo vệ sức khỏe nhân dân, tinh thần “vui Xuân mới không quên nhiệm vụ” đang được đẩy lên mức cao nhất, đặc biệt trước những diễn biến phức tạp của các loại dịch bệnh truyền nhiễm xuyên biên giới đang hiện hữu.

Tuyến đầu không ngủ nơi cửa ngõ hàng không

Những ngày cận Tết, trong khi sân bay quốc tế Nội Bài nhộn nhịp những chuyến bay mang theo kiều bào và du khách về đón Tết, đoàn công tác của Bộ Y tế do Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương dẫn đầu đã có mặt để trực tiếp kiểm tra "lá chắn" phòng dịch tại đây. Tại cửa ngõ giao thương quan trọng này, Thứ trưởng khẳng định sân bay chính là “tuyến đầu” trong việc kiểm soát dịch bệnh, nơi đòi hỏi sự đổi mới về truyền thông và ứng dụng chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả phòng chống.

Kiểm tra "lá chắn" phòng dịch tại sân bay quốc tế Nội Bài. Ảnh: BYT

Trực tiếp kiểm tra hệ thống máy đo thân nhiệt tự động và quy trình cách ly tại chỗ, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương nhấn mạnh rằng dịp Tết và mùa lễ hội luôn tiềm ẩn nguy cơ gia tăng dịch bệnh, nhất là các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm mới nổi qua đường hàng không. Chính vì vậy, các đơn vị tuyệt đối không được chủ quan, phải duy trì cảnh giác cao độ và thực hiện nghiêm ngặt công tác giám sát y tế cửa khẩu.

Sự lo ngại này hoàn toàn có cơ sở khi tình hình dịch bệnh truyền nhiễm trên thế giới vẫn diễn biến rất phức tạp dưới tác động của toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu. Nhiều bệnh nguy hiểm như MERS-CoV tại Trung Đông hay Cúm A (H5N1) tại các nước láng giềng vẫn tiếp tục được ghi nhận. Đặc biệt, sự xuất hiện của vi rút Nipah tại Ấn Độ và Băng-la-đét gần đây đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc ngăn chặn nguy cơ xâm nhập vào nước ta trong bối cảnh giao lưu quốc tế tăng cao.

Chủ động nhận diện và ngăn chặn vi rút Nipah

Vi rút Nipah mặc dù chưa ghi nhận ca mắc nào tại Việt Nam nhưng đã được Bộ Y tế đưa vào danh mục bệnh truyền nhiễm nhóm A để quản lý nghiêm ngặt. Để chủ động ứng phó, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương đã thay mặt Bộ trưởng Bộ Y tế ký ban hành Quyết định số 499/QĐ-BYT ngày 13-02-2026 về "Hướng dẫn tạm thời giám sát và phòng, chống bệnh do vi rút Nipah ở người". Đây là văn bản chuyên môn quan trọng, quy định chi tiết từ định nghĩa ca bệnh, quy trình lấy mẫu xét nghiệm đến các biện pháp xử lý ổ dịch, áp dụng thống nhất tại các cơ sở y tế trên toàn quốc.

Cùng với việc ban hành hướng dẫn kỹ thuật, Bộ Y tế đã gửi công văn đề nghị Bộ Xây dựng và UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các Ban quản lý cửa khẩu phối hợp chặt chẽ với tổ chức kiểm dịch y tế. Việc tạo điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị và bố trí địa điểm phù hợp tại các cảng hàng không, cửa khẩu biên giới là yếu tố then chốt để triển khai công tác phòng, chống dịch bệnh một cách chuyên nghiệp và hiệu quả.

Quyết tâm của y tế Thủ đô và trách nhiệm từ cộng đồng

Tại Hà Nội, ngành y tế đã sớm kích hoạt hệ thống phòng dịch ở mức độ cao. Theo Giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội Bùi Văn Hào, thành phố chưa ghi nhận trường hợp mắc hoặc nghi mắc bệnh do vi rút Nipah hay các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác.

Tuy nhiên, đơn vị đã chuẩn bị sẵn sàng các nguồn lực dự phòng như hóa chất khử khuẩn, trang phục bảo hộ cá nhân và duy trì các đội cơ động chống dịch trực xuyên Tết. Đồng thời, thành phố cũng đẩy mạnh việc rà soát, tiêm chủng bù và tiêm vét các loại vắc xin để củng cố miễn dịch cộng đồng trước mùa lễ hội.

Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Trọng Diện nhận định rằng công tác truyền thông tại sân bay cần đổi mới mạnh mẽ theo hướng hiện đại, sử dụng màn hình điện tử thay cho các bảng thông tin cố định để hành khách dễ dàng tiếp cận. Bên cạnh đó, việc rà soát các bệnh viện gần sân bay có khoa truyền nhiễm đạt chuẩn để sẵn sàng cách ly, điều trị tại chỗ là nhiệm vụ cấp thiết nhằm hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm chéo cho cộng đồng. Trong văn bản chỉ đạo hỏa tốc, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương cũng đã yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh phải thực hiện khai thác kỹ tiền sử dịch tễ đối với tất cả các trường hợp có biểu hiện nghi ngờ nhằm phát hiện sớm và khoanh vùng xử lý kịp thời.

Một buổi hội thảo về phát hiện, dự phòng bệnh do vi rút Nipah. Ảnh: Duy Tuân

Dù các loại dịch bệnh đang được kiểm soát, nhưng sự gia tăng giao lưu ăn uống và đi lại trong dịp Tết vẫn tiềm ẩn nguy cơ cho các bệnh lây qua đường tiêu hóa và hô hấp. Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương đặc biệt lưu ý người dân cần thực hiện tốt vệ sinh an toàn thực phẩm, ăn chín, uống chín và không ăn các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật cắn. Khi có các triệu chứng bất thường như sốt cao, đau đầu hoặc khó thở, mỗi cá nhân cần hạn chế tiếp xúc và đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn, chẩn đoán kịp thời. Sự sum vầy chỉ thật sự trọn vẹn khi mỗi chúng ta không lơ là cảnh giác, cùng chung tay giữ vững thành quả phòng chống dịch của Thủ đô và cả nước trong mùa Xuân mới./.

(Nguồn: hanoimoi.vn)