Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa cứu sống ngoạn mục một trường hợp nhiễm khuẩn Whitmore tối cấp – căn bệnh được mệnh danh là “kẻ giết người thầm lặng”. Bệnh nhân là anh L.V.T, 35 tuổi, quê Nghệ An, làm việc tại Thái Lan – khu vực lưu hành loại vi khuẩn Burkholderia pseudomallei với tỷ lệ mắc cao. Anh T. có tiền sử đái tháo đường mới phát hiện, là yếu tố khiến nguy cơ nhiễm bệnh tăng nặng.

Bác sĩ Kim Anh cho biết trường hợp của anh T. là lời cảnh báo mạnh mẽ đối với cộng đồng về mức độ nguy hiểm của bệnh Whitmore – căn bệnh truyền nhiễm có khả năng gây tử vong nhanh, đặc biệt ở những người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan mạn hoặc những người thường xuyên tiếp xúc với đất, nước ẩm.

Theo thông tin từ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, khoảng năm tuần trước khi trở về Việt Nam, anh T. xuất hiện sốt cao liên tục, khó thở, kích thích nhiều và phải nhập cấp cứu tại một bệnh viện ở Thái Lan. Tại đây, bệnh nhân nhanh chóng rơi vào suy hô hấp, được đặt nội khí quản thở máy. Kết quả cấy máu xác định anh nhiễm Burkholderia pseudomallei – tác nhân gây bệnh Whitmore. Dù đã được điều trị theo phác đồ ban đầu, tình trạng lâm sàng của bệnh nhân vẫn diễn tiến nặng. Gia đình buộc phải xin chuyển về Việt Nam để tiếp tục điều trị.

Chỉ sau ít ngày trở về, bệnh nhân rơi vào sốc nhiễm khuẩn nặng, sốt cao liên tục, rối loạn ý thức, suy đa tạng và được chuyển khẩn cấp ra Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Đây là thời điểm được các bác sĩ nhận định là vô cùng “căng thẳng”.

ThS.BSNT Nguyễn Kim Anh, Khoa Cấp cứu cho biết bệnh nhân vào viện trong tình trạng hôn mê sâu, thang điểm Glasgow chỉ còn 9 điểm, mất phản xạ đường thở và phụ thuộc hoàn toàn vào máy thở. Nhiệt độ cơ thể bệnh nhân luôn ở mức 41–42°C kèm run cơ toàn thân, gợi ý tình trạng tăng thân nhiệt ác tính – một biến chứng nguy kịch có thể đe dọa tính mạng bất kỳ lúc nào.

Kết quả xét nghiệm cho thấy người bệnh bị rối loạn chức năng nặng nề: men gan và bilirubin tăng cao, rối loạn đông máu, creatinin tăng nhanh kèm vô niệu – dấu hiệu của suy gan, suy thận cấp tiến triển. Đặc biệt, nồng độ CK vượt mức 100.000 U/l, đi kèm đau cơ và nước tiểu sẫm màu, phù hợp với tiêu cơ vân cấp – một tình trạng phá hủy cơ nghiêm trọng. Các chỉ số viêm như CRP, PCT tăng vọt, phản ánh tình trạng nhiễm trùng – nhiễm độc toàn thân mức độ tối cấp. Nền bệnh đái tháo đường chưa kiểm soát và viêm gan C mạn càng khiến cơ thể người bệnh suy sụp nhanh chóng.

“Đây là một trong những thể bệnh tối cấp của Whitmore: nhiễm khuẩn huyết nặng, suy đa tạng và rối loạn chuyển hóa sâu. Nếu không được hồi sức tích cực ngay lập tức, nguy cơ tử vong rất lớn chỉ trong thời gian ngắn”, BS Kim Anh nhấn mạnh.

Trước diễn biến nguy kịch, ê-kíp bác sĩ đã triển khai đồng thời nhiều biện pháp hồi sức chuyên sâu. Bệnh nhân được an thần sâu để kiểm soát kích thích, bảo vệ não; hạ thân nhiệt chủ động nhằm khống chế tăng thân nhiệt ác tính; thiết lập đường truyền trung tâm; theo dõi huyết động liên tục; điều chỉnh rối loạn toan – điện giải. Đồng thời, các bác sĩ phối hợp kháng sinh theo phác đồ điều trị Melioidosis và tiến hành lọc máu liên tục nhiều ngày nhằm hỗ trợ chức năng thận, loại bỏ độc chất và giảm gánh nặng viêm.

Sau khoảng ba ngày hồi sức cao độ, diễn biến của bệnh nhân bắt đầu cải thiện. Người bệnh cắt sốt, các chỉ số viêm giảm dần, huyết áp ổn định hơn và nhu cầu dùng thuốc vận mạch giảm. Chức năng gan, thận phục hồi từng bước, tri giác cải thiện rõ rệt. Bệnh nhân dần được cai thở máy qua mở khí quản, bắt đầu tập hô hấp tự nhiên và phục hồi vận động.

Bệnh nhân hồi phục sau khi được điều trị.

Trong ba tuần điều trị tích cực tại Khoa Cấp cứu, các bác sĩ tiếp tục tối ưu kháng sinh, kiểm soát đường huyết chặt chẽ, hỗ trợ dinh dưỡng và phục hồi chức năng sớm. Tình trạng người bệnh cải thiện rõ rệt: tỉnh táo hoàn toàn, tự thở khí phòng với SpO₂ 99%, huyết áp duy trì 130/80 mmHg, cơ lực chi trên đạt 5/5, chi dưới 4/5. Với tiến triển này, bệnh nhân đủ điều kiện ra viện và tiếp tục theo dõi ngoại trú.

Bác sĩ Kim Anh cho biết trường hợp của anh T. là lời cảnh báo mạnh mẽ đối với cộng đồng về mức độ nguy hiểm của bệnh Whitmore – căn bệnh truyền nhiễm có khả năng gây tử vong nhanh, đặc biệt ở những người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan mạn hoặc những người thường xuyên tiếp xúc với đất, nước ẩm. Bệnh có thể khởi phát âm thầm, với triệu chứng không điển hình như sốt kéo dài, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, ho, sụt cân hoặc thậm chí rối loạn tri giác, rất dễ bị bỏ sót.

Bác sĩ khuyến cáo người dân, đặc biệt là lao động trong môi trường đất – nước ẩm hoặc sống tại vùng dịch tễ Whitmore, khi có sốt kéo dài không rõ nguyên nhân cần đến cơ sở y tế chuyên khoa truyền nhiễm để được thăm khám, xét nghiệm và điều trị kịp thời. Việc tuân thủ phác đồ kháng sinh kéo dài là yêu cầu bắt buộc để tránh tái phát và biến chứng nguy hiểm.

Ca bệnh của anh T. không chỉ ghi nhận nỗ lực lớn của các bác sĩ trong cuộc chiến giành lại sự sống, mà còn là lời nhắc nhở cộng đồng không chủ quan với những triệu chứng bất thường, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao. Whitmore tuy hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm – và cơ hội sống chỉ đến khi người bệnh được phát hiện sớm, điều trị đúng và kịp thời.