Các bác sĩ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vừa phát hiện trường hợp nhiễm ấu trùng sán dây lợn hiếm gặp ở người phụ nữ 77 tuổi, với hàng loạt nang sán vôi hóa trong não và mô dưới da, hậu quả của nhiễm ký sinh trùng từ nhiều năm trước.

Nhiều nốt cản quang dưới da thành ngực - bụng và chi trên

Theo ThS.BS Nguyễn Sỹ Thấu, Khoa Hồi sức Truyền nhiễm, Viện Lâm sàng các bệnh Truyền nhiễm, bệnh nhân được chuyển đến trong tình trạng rối loạn ý thức, đe dọa suy hô hấp. Kết quả chụp CT sọ não và X-quang ngực cho thấy nhiều nốt cản quang nằm rải rác trong nhu mô não và dưới da vùng ngực – bụng, gợi ý tổn thương do ấu trùng sán dây lợn (Taenia solium). Một số u cục nhỏ còn có thể sờ thấy dưới da vùng ngực và cánh tay.

Dù xét nghiệm kháng thể IgM với sán dây lợn âm tính, các hình ảnh chẩn đoán cho thấy bệnh nhân đã từng nhiễm ấu trùng sán dây lợn từ nhiều năm trước, sau đó các nang sán thoái hóa, vôi hóa và tồn tại lâu dài trong mô. Hiện bệnh nhân đã được điều trị ổn định theo phác đồ bệnh chính, sức khỏe cải thiện và được xuất viện, tiếp tục theo dõi tại tuyến dưới.

Sán dây lợn (Taenia solium) là loại ký sinh trùng nguy hiểm có thể gây bệnh cho người. Sán trưởng thành ký sinh trong ruột non, có thể dài từ 2–7 mét, sống nhiều năm và đào thải đốt sán hoặc trứng ra ngoài theo phân. Khi lợn ăn phải trứng sán, ấu trùng nở ra, di chuyển theo máu và hình thành nang sán trong cơ, thường được gọi là “thịt lợn gạo”.

Con người có thể nhiễm sán dây lợn qua hai con đường: ăn thịt lợn gạo chưa chín kỹ hoặc ăn rau sống, thực phẩm nhiễm trứng sán. Khi đó, ấu trùng xâm nhập vào máu, di chuyển đến não, mắt hoặc cơ, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như động kinh, rối loạn tâm thần – vận động, đau đầu kéo dài, giảm thị lực, thậm chí đe dọa tính mạng.

“Trong một số trường hợp, nang sán có thể tự thoái hóa hoặc vôi hóa, để lại các nốt cản quang đặc trưng trên phim X-quang hoặc CT, giống như trường hợp bệnh nhân này”,  ThS.BS Nguyễn Sỹ Thấu cho biết.

Để phòng ngừa bệnh sán dây lợn, bác sĩ khuyến cáo người dân:

Ăn chín, uống chín, rửa tay sạch trước khi ăn.

Không ăn thịt tái, nem chua hoặc tiết canh làm từ thịt lợn sống.

Ấu trùng sán lợn chết khi đun sôi 2 phút, do đó cần nấu chín kỹ thực phẩm.

Người có yếu tố nguy cơ hoặc xuất hiện triệu chứng nghi ngờ nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Trường hợp phát hiện sán trưởng thành trong ruột cần điều trị triệt để, đồng thời quản lý tốt chất thải để tránh lây lan ra cộng đồng.

Ca bệnh này là lời cảnh báo về thói quen ăn uống chưa an toàn, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phòng ngừa và tầm soát sớm các bệnh ký sinh trùng trong cộng đồng.