Từ vết xước ở mắt cá chân, dẫm phải đinh hay bong móng chân, nhiều người đã rơi vào tình trạng co cứng cơ, suy hô hấp, phải thở máy do mắc uốn ván. Hiện Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đang điều trị cho gần 10 bệnh nhân, cho thấy sự chủ quan với tiêm phòng và xử trí vết thương nhỏ vẫn là nguy cơ lớn đe dọa tính mạng.

Tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ đang điều trị tích cực cho nhiều bệnh nhân uốn ván nhập viện trong tình trạng nặng. Điểm chung của các trường hợp này là tổn thương ban đầu rất nhỏ, dễ bị bỏ qua, dẫn đến chậm trễ trong việc tiêm phòng và xử trí đúng cách.

Trường hợp điển hình là ông N.V.T (62 tuổi, Thái Nguyên). Khoảng một tuần trước khi nhập viện, ông bị ngã tại công trường xây dựng, gây xây xước vùng mắt cá chân và hai bên gối, có chảy máu nhẹ. Sau tai nạn, ông chỉ tự sát trùng và băng bó qua loa, không tiêm phòng uốn ván. Sáu ngày sau, ông bắt đầu xuất hiện triệu chứng cứng hàm và được đưa đến bệnh viện tuyến dưới, nơi chẩn đoán uốn ván. Chưa đầy một ngày sau, bệnh tiến triển nhanh với các cơn chẹn ngực, khó thở, buộc phải đặt ống nội khí quản, thở máy, an thần và dùng thuốc giãn cơ. Bệnh nhân được chuyển khẩn cấp đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Hiện Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đang điều trị cho gần 10 bệnh nhân, cho thấy sự chủ quan với tiêm phòng và xử trí vết thương nhỏ vẫn là nguy cơ lớn.

Theo bác sĩ Lê Sơn Việt, Khoa Cấp cứu, khi nhập viện, bệnh nhân đang trong tình trạng an thần, thở máy, chưa có cơn giật hay gồng cứng toàn thân nhưng đã tăng trương lực cơ bụng mức độ vừa. Vết thương ở mắt cá trong chân phải kích thước khoảng 1x1cm, có giả mạc, xung quanh nề đỏ và đau. Hiện bệnh nhân vẫn đang được điều trị tích cực, bệnh tiến triển chậm và cần theo dõi sát.

Một trường hợp khác là anh D.Đ.N (40 tuổi, Hà Nội). Khoảng ba tuần trước, anh dẫm phải đinh khi đi làm về, gây vết thương sâu ở lòng bàn chân trái. Anh đã được sát khuẩn và xử trí vết thương tại trạm y tế, tuy nhiên không rõ có được tiêm huyết thanh kháng uốn ván (SAT) hay không. Một ngày trước khi nhập viện, anh bắt đầu cứng hàm, khó há miệng nhưng chủ quan cho rằng do mệt mỏi. Đến tối cùng ngày, tình trạng cứng hàm tăng rõ rệt, xuất hiện các cơn co cứng, ưỡn lưng, co cứng tay chân nên được gia đình đưa đi cấp cứu.

Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân được ghi nhận tăng trương lực cơ mức độ vừa, có các cơn gồng cứng ưỡn lưng, cứng hàm, miệng chỉ há được khoảng 2cm, kèm suy hô hấp. Các bác sĩ đã chỉ định đặt ống nội khí quản, hỗ trợ thở máy và theo dõi toàn trạng với chẩn đoán uốn ván toàn thể.

Trường hợp thứ ba là anh N.T.N (37 tuổi, Hà Nội). Gần một tháng trước, trong lúc làm việc tại công trường, anh va chân vào máy cắt khiến bong móng ngón chân cái bên trái.

Điểm chung của các trường hợp này là tổn thương ban đầu rất nhỏ, dễ bị bỏ qua, dẫn đến chậm trễ trong việc tiêm phòng và xử trí đúng cách.

Sau khi tháo móng và xử trí vết thương, anh cho rằng đây chỉ là chấn thương nhẹ nên không tiêm phòng uốn ván. Khoảng một tuần gần đây, anh bắt đầu khó há miệng, khó nuốt tăng dần, kèm theo các cơn tăng trương lực cơ. Bệnh nhân được chẩn đoán uốn ván tại bệnh viện tuyến dưới và chuyển lên tuyến trên để điều trị.

Theo bác sĩ Trương Tư Thế Bảo, Khoa Cấp cứu, khi nhập viện, bệnh nhân chỉ há miệng được khoảng 3cm, tăng trương lực cơ bụng và cơ lưng mức độ vừa, chưa xuất hiện cơn gồng cứng chẹn ngực. Huyết áp bệnh nhân ổn định, đang được hỗ trợ thở ô xy. Vết thương ở ngón chân cái đã khô, hóa sừng, không còn dấu hiệu viêm tấy hay ổ mủ. Đây là trường hợp uốn ván mức độ nhẹ, đáp ứng tốt với điều trị nhưng vẫn cần thời gian dài để hồi phục hoàn toàn.

Các bác sĩ cho biết, vi khuẩn uốn ván hiện diện phổ biến trong đất cát, bụi bẩn, phân gia súc, gia cầm, cống rãnh và trên các dụng cụ không được tiệt trùng kỹ. Khi xâm nhập vào cơ thể qua các vết thương hở, đặc biệt là vết thương sâu, kín, vi khuẩn sẽ phát triển trong môi trường yếm khí và tiết độc tố gây co cứng cơ toàn thân, suy hô hấp, thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Đáng lo ngại, nhiều người vẫn cho rằng chỉ những vết thương lớn mới có nguy cơ mắc uốn ván, trong khi thực tế, các vết xước nhỏ, bong móng hay dẫm phải đinh cũng có thể là “cửa ngõ” cho vi khuẩn xâm nhập.

Điểm chung của các trường hợp này là tổn thương ban đầu rất nhỏ, dễ bị bỏ qua, dẫn đến chậm trễ trong việc tiêm phòng và xử trí đúng cách.

Các chuyên gia khuyến cáo, trong sinh hoạt và lao động hằng ngày, tai nạn va quệt, xây xước da là điều khó tránh khỏi. Người dân cần chủ động tiêm vắc-xin phòng uốn ván đầy đủ và tiêm nhắc lại đúng lịch, kể cả khi cảm thấy bản thân khỏe mạnh. Khi bị thương, cần xử trí vết thương đúng cách và đến cơ sở y tế để được tư vấn tiêm phòng kịp thời, tránh những biến chứng nặng nề và các tình huống đáng tiếc có thể xảy ra chỉ từ một vết thương tưởng chừng rất nhỏ.