Xuất bản thông tin Xuất bản thông tin

Ngày 27/02/2026, Bộ Y tế tổ chức Hội thảo truyền thông chính sách của Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia, đồng chủ trì Hội thảo cùng bà Đỗ Thị Lan, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội.

Hội thảo có sự tham dự của đại diện nhiều Bộ, ngành, tổ chức quốc tế liên quan.

Toàn cảnh Hội thảo

Phát biểu khai mạc tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết, hiện nay Việt Nam có khoảng 15,8 triệu người hút thuốc. Tỷ lệ hút thuốc ở người trưởng thành là 20,8%, trong đó nam giới chiếm 41,1%. Mỗi năm, thuốc lá gây ra hơn 100.000 ca tử vong. Gánh nặng kinh tế do thuốc lá ước tính 108.700 tỷ đồng năm 2022, tương đương 1,14% GDP, nếu tính cả tổn thất môi trường, con số vượt quá 2% GDP mỗi năm. Đó không chỉ là câu chuyện của y tế, mà là vấn đề của phát triển quốc gia.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn phát biểu khai mạc Hội thảo

Thực tiễn giám sát cho thấy tình trạng vi phạm quy định về bán và trưng bày thuốc lá vẫn còn phổ biến. Trung bình có 13 điểm bán thuốc lá quanh mỗi trường học tại các đô thị lớn, kinh nghiệm quốc tế cho thấy đã có 59 quốc gia cấm trưng bày thuốc lá tại điểm bán, và các quốc gia áp dụng biện pháp này có tỷ lệ hút thuốc ở người lớn thấp hơn khoảng 7% so với quốc gia không áp dụng, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết thêm.

Dự án Luật sửa đổi lần này tập trung vào hai nhóm chính sách trọng tâm: Thứ nhất, cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá mới khác; Thứ hai, cấm cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc lá trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức.

Quan điểm của chúng ta rất rõ ràng: Bảo vệ sức khỏe Nhân dân là ưu tiên cao nhất. Bảo vệ trẻ em, phụ nữ và các nhóm dễ bị tổn thương là trách nhiệm không thể trì hoãn. Quyền được sống, học tập và làm việc trong môi trường không khói thuốc phải được đặt ở vị trí trung tâm của mọi quyết sách.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn: Tập trung xây dựng khuôn khổ pháp lý đủ mạnh nhằm giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá, ngăn chặn các sản phẩm thuốc lá mới

Hội thảo không chỉ là một bước trong quy trình pháp lý. Đây là diễn đàn đối thoại chính sách. Bộ Y tế mong muốn lắng nghe các ý kiến đa chiều, thẳng thắn, khoa học và xây dựng, để khi trình Chính phủ và Quốc hội, dự án Luật thực sự đạt được tính khả thi cao nhất, đồng bộ nhất và hiệu quả nhất.

Với sự đồng hành của các cơ quan thuộc Quốc hội, Chính phủ, các Bộ ngành, các tổ chức quốc tế và toàn xã hội, chúng ta sẽ xây dựng được một khuôn khổ pháp lý đủ mạnh để giảm mạnh tỷ lệ sử dụng thuốc lá, ngăn chặn các sản phẩm thuốc lá mới, và tiến tới một Việt Nam khỏe mạnh hơn, bền vững hơn, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn nói.

Bà Đỗ Thị Lan, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, phát biểu tại Hội thảo

Theo bà Đỗ Thị Lan, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá nhằm hoàn thiện khung pháp lý về phòng, chống tác hại của thuốc lá, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật và phù hợp với bối cảnh thực tiễn; bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ Nhân dân; giảm tỷ lệ tử vong, giảm gánh nặng bệnh tật, góp phần giảm chi phí y tế, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Thông qua Hội thảo hôm nay, chúng tôi rất mong muốn được lắng nghe các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện cho các tổ chức quốc tế chia sẻ thông tin, truyền đạt các kinh nghiệm của pháp luật quốc tế, của các nước trên thế giới trong việc quy định cấm đối với thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN), thuốc lá mới … đang được thực hiện ra sao, phạm vi và cách thức như thế nào… từ đó đưa ra những khuyến cáo đến những nhà hoạch định chính sách để từng bước hoàn thiện khung pháp lý về phòng, chống tác hại của thuốc lá, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội.

Ông Nguyễn Tuấn Lâm, đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam đưa ra nhiều khuyến nghị

 Ông Nguyễn Tuấn Lâm, đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam, khuyến nghị, Việt Nam cần đưa quy định cấm một cách toàn diện đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, quảng cáo, tàng trữ, sử dụng, chứa chấp TLĐT, TLNN, thuốc lá mới khác vào Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Hiện nay, còn có khoảng trống trong các quy định về thuốc lá điện tử, bởi các quy định cấm mới chỉ nêu về TLĐT, TLNN, mà chưa quy định về các cấu phần trong các sản phẩm đó, do đó, cần bổ sung quy định cấm sản xuất, buôn bán linh kiện, cấu phần của TLĐT, TLNN, và thuốc lá mới khác; tập trung vào ngăn chặn nguồn cung, ngăn việc nhập lậu, buôn bán và quảng cáo TLĐT, TLNN, hơn là xử phạt cá nhân; ưu tiên xử lý việc bán sản phẩm quan trường học và trên môi trường mạng. Đặc biệt cần ngăn chặn buôn bán và quảng cáo trên mạng; có sự quan tâm và ưu tiên của các lực lượng chức năng, đặc biệt là của công an, quản lý thị trường nhằm ngăn chặn, xử lý việc nhập lậu, buôn bán các sản phẩm đã bị cấm này, đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam khuyến nghị.

Ông Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế phát biểu

Theo Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế, báo cáo tổng kết 13 năm thi hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, cho thấy, nhờ có nhiều nỗ lực trong công tác phòng, chống tác hại thuốc lá, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điếu thông thường trong nam giới trưởng thành giảm, đồng thời tỷ lệ phơi nhiễm với khói thuốc thụ động cũng giảm đáng kể cả ở các hộ gia đình, nơi công cộng và nơi làm việc. Đây là những kết quả rất đáng khích lệ trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Tuy nhiên, những thành tựu này có nguy cơ bị phá bỏ bởi việc gia tăng tỷ lệ sử dụng thuốc lá mới chủ yếu là thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, đặc biệt là trong giới trẻ.

Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá chưa có quy định cụ thể về khái niệm “Thuốc lá điện tử”, “Thuốc lá nung nóng” và quy định cấm đối với 02 sản phẩm này. Trong khi Nghị quyết số 173/2024/QH15 đã cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và cấm toàn diện “chất gây nghiện, gây hại cho sức khỏe của con người”. Luật đầu tư đã cấm kinh doanh TLĐT, TLNN./.

 

Huyền Thị Lê