Xuất bản thông tin Xuất bản thông tin

Hưởng ứng Tháng hành động quốc gia phòng chống HIV/AIDS và Ngày Thế giới phòng chống AIDS (1/12), năm 2025 Việt Nam chọn chủ đề “Đoàn kết là sức mạnh - Chung tay chấm dứt dịch bệnh AIDS”. Qua đó nhằm nhấn mạnh vai trò cốt lõi của sự đoàn kết, gắn bó, chia sẻ trách nhiệm, hợp tác chặt chẽ giữa các cá nhân, cộng đồng và quốc gia trong chương trình phòng chống HIV/AIDS trên con đường hướng tới mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.

Trong bối cảnh dịch HIV/AIDS vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ, Quảng Ninh kiên trì triển khai các giải pháp phòng chống một cách thống nhất, bài bản và phù hợp với thực tiễn. Sự vào cuộc đồng bộ, tích cực của các cấp, ngành và hệ thống y tế đang góp phần kiểm soát dịch bệnh, giảm ca nhiễm mới và tạo nền tảng để tỉnh tiến gần hơn tới mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030 theo chỉ đạo của Trung ương.

Toàn tỉnh có 3 phòng xét nghiệm của CDC Quảng Ninh, Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí và Bệnh viện Đa khoa khu vực Vân Đồn, được Bộ Y tế cho phép xét nghiệm khẳng định HIV. (Trong ảnh: Khoa xét nghiệm Vi sinh - Huyết học, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh)

Nỗ lực kiểm soát dịch

Đến hết ngày 12/11/2025, Quảng Ninh đang quản lý 5.862 người nhiễm HIV còn sống và xác định đúng địa chỉ có mặt trên địa bàn tỉnh. Dịch HIV/AIDS ghi nhận đã có tại 54/54 xã, phường, đặc khu trong tỉnh.

Hằng năm, toàn tỉnh thực hiện 80.000-100.000 xét nghiệm HIV, riêng năm 2025 xét nghiệm 82.516 mẫu, phát hiện 178 mẫu dương tính, tương đương 0,2%. Mặc dù tỷ lệ nhiễm mới ở mức thấp hơn các năm trước, nhưng tình hình dịch vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ, sự gia tăng sử dụng ma túy tổng hợp, quan hệ tình dục không an toàn, nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới và một bộ phận người nhiễm vẫn giấu tên hoặc không tham gia điều trị ổn định…

Kết quả giám sát trọng điểm qua các nhóm nguy cơ cao cho thấy, trên 70% trường hợp nhiễm HIV qua đường tình dục; lây truyền qua tiêm chích tuy giảm nhưng vẫn chiếm khoảng 30% trong nhóm bệnh nhân đang điều trị. Tỷ lệ nhiễm tập trung ở khu vực đông dân cư, đô thị, du lịch - dịch vụ phát triển. Đáng chú ý, trên 60% người nhiễm thuộc nhóm tuổi 15-49, lực lượng lao động chính của tỉnh, cho thấy tác động lâu dài của dịch đối với phát triển kinh tế - xã hội.

Cán bộ CDC Quảng Ninh tập huấn cung cấp kiến thức, pháp luật và các dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS cho cán bộ phụ trách công tác y tế tại Công an tỉnh, Bộ CHQS tỉnh, Trại giam Quảng Ninh và công an một số xã, phường, đặc khu trên địa bàn tỉnh. Ảnh: Hoàng Yến (CDC Quảng Ninh)

Ngoài thách thức dịch tễ, quá trình sắp xếp đơn vị hành chính với 54 xã, phường, đặc khu đã làm thay đổi địa bàn quản lý; hồ sơ bệnh nhân phải điều chỉnh; nhiều người nhiễm di chuyển, thay đổi chỗ ở hoặc khai sai địa chỉ. Điều này tạo áp lực lớn lên y tế cơ sở trong quản lý, rà soát và theo dõi điều trị.

Nhằm tăng cường lãnh đạo công tác phòng chống HIV/AIDS, tiến tới chấm dứt dịch bệnh AIDS tại Việt Nam trước năm 2030, Quảng Ninh đã quán triệt sâu sắc các chỉ đạo của Trung ương, như Chỉ thị 54-CT/TW, Chương trình số 03-CTr/TU và đặc biệt là Chỉ thị 07-CT/TW của Ban Bí thư. Hằng năm, UBND tỉnh đều ban hành các kế hoạch công tác phòng chống HIV/AIDS, phòng chống tệ nạn xã hội để chỉ đạo các ngành, đoàn thể và Ban Chỉ đạo các địa phương triển khai gắn với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền nhằm góp phần giảm tỷ lệ lây nhiễm HIV/AIDS ra cộng đồng, bảo đảm an sinh xã hội, trật tự an toàn xã hội trong cộng đồng dân cư.

Điều trị bệnh hiệu quả

Năm 2025, Quảng Ninh tiếp tục triển khai nhiều biện pháp nhằm giữ vững chất lượng dịch vụ y tế trong điều kiện hệ thống đang chuyển đổi sang mô hình chính quyền 2 cấp. Hàng loạt văn bản chỉ đạo, kế hoạch chuyên môn, phân bổ kinh phí, mua sắm thuốc ARV và Methadone, giám sát trọng điểm HIV/STI, cùng công tác rà soát dữ liệu bệnh nhân theo mô hình mới được ban hành, bảo đảm hoạt động không bị gián đoạn.

Toàn tỉnh tiếp tục duy trì 3 phòng xét nghiệm được Bộ Y tế cho phép xét nghiệm khẳng định HIV (CDC Quảng Ninh, Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí và Bệnh viện Đa khoa khu vực Vân Đồn). Công tác tư vấn xét nghiệm HIV trong cơ sở khám chữa bệnh được triển khai theo các quy định, đặc biệt chú trọng phát hiện mới người nhiễm HIV, chuyển gửi thành công người nhiễm HIV phát hiện trong cơ sở khám chữa bệnh tham gia điều trị ARV.

Bác sĩ Khoa Bệnh nhiệt đới (Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí) khám, điều trị cho bệnh nhân HIV tại khoa. Ảnh: Vũ Nhị (Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí)

Quảng Ninh hiện có 12 phòng khám ngoại trú (trong đó có 1 phòng khám ngoại trú nhi) với hơn 5.100 bệnh nhân đang điều trị ARV; tỷ lệ tải lượng vi rút dưới ngưỡng ức chế đạt tới 99,1%. Song song với điều trị HIV, các chương trình phối hợp như Lao/HIV, điều trị viêm gan C, chăm sóc sức khỏe tâm thần và dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con tiếp tục được triển khai thống nhất, giúp giảm tỷ lệ tử vong, cải thiện chất lượng sống của người bệnh và giảm gánh nặng cho cộng đồng. Quảng Ninh là một trong rất ít những tỉnh bố trí nguồn ngân sách mua sữa cấp cho trẻ em sinh ra từ bà mẹ nhiễm HIV từ lúc sinh đến đủ 12 tháng tuổi.

Tỉnh tăng cường các hoạt động cung cấp dịch vụ điều trị HIV qua thanh toán BHYT, tạo điều kiện để người bệnh theo đuổi điều trị lâu dài. Hiện có 99,46% bệnh nhân điều trị ARV có thẻ BHYT; tỷ lệ còn lại là sử dụng thuốc nguồn Quỹ Toàn cầu cho các đối tượng đang chờ mua thẻ mới, chờ gia hạn, mất thẻ đang chờ cấp lại. Việc triển khai điều trị trong trại giam cũng giúp kiểm soát dịch trong môi trường đặc thù, bảo đảm quyền lợi chăm sóc sức khỏe cho người bị giam giữ. Tăng cường áp dụng bệnh án điện tử, quản lý thuốc ARV qua HMED và triển khai ứng dụng đặt lịch khám, góp phần hiện đại hóa công tác điều trị, giúp người bệnh thuận lợi hơn và giúp hệ thống y tế giảm tải, nâng cao hiệu quả quản lý.

Nguồn: Báo Quảng Ninh Hướng tới mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030 - Báo Quảng Ninh điện tử

Huyền Thị Lê