Xuất bản thông tin Xuất bản thông tin

Người bệnh nữ trẻ tuổi mắc dị dạng cổ chẩm hiếm gặp (Chiari type I), từng đối mặt nguy cơ mất khả năng vận động, đã được các bác sĩ Khoa Phẫu thuật Thần kinh – Bệnh viện E phẫu thuật thành công, cải thiện rõ rệt tình trạng yếu liệt và từng bước phục hồi chức năng sinh hoạt.

Sau phẫu thuật, tình trạng yếu tứ chi và phân ly cảm giác của người bệnh được cải thiện rõ rệt. Người bệnh có thể tự ăn uống trở lại và thực hiện độc lập một số sinh hoạt cá nhân cơ bản.

Vừa qua, các bác sĩ Khoa Phẫu thuật Thần kinh – Bệnh viện E đã phẫu thuật điều trị thành công cho một người bệnh nữ trẻ tuổi mắc dị dạng cổ chẩm hiếm gặp, còn gọi là Chiari malformation type I. Đây là một bệnh lý bẩm sinh phức tạp, đòi hỏi trang thiết bị kỹ thuật chuyên sâu và ekip phẫu thuật có trình độ cao. Hiện nay, tại Việt Nam, chỉ có một số ít bệnh viện có chuyên khoa Phẫu thuật Thần kinh đủ điều kiện thực hiện phẫu thuật này.

Người bệnh là chị N.T.T.N, 41 tuổi, trú tại Hà Nội. Qua khai thác tiền sử bệnh án cho thấy, trong nhiều năm, người bệnh thường xuyên xuất hiện các cơn đau đầu kéo dài, chóng mặt nhiều. Trước đó, chị đã đi khám tại một số cơ sở y tế và được chẩn đoán tình trạng giãn não thất. Cách đây khoảng một năm, người bệnh đã được phẫu thuật dẫn lưu não thất.

Tuy nhiên, khoảng hai tháng trở lại đây, tình trạng đau đầu của người bệnh tái phát với mức độ ngày càng tăng. Người bệnh tiếp tục đi khám và được chẩn đoán áp xe đa ổ dưới màng cứng tủy cổ. Dù đã được điều trị nội khoa trong suốt hai tháng, tình trạng bệnh không cải thiện, đồng thời xuất hiện thêm các triệu chứng yếu dần tứ chi, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động và sinh hoạt hàng ngày.

Nhập viện trong tình trạng nặng, nguy cơ mất khả năng vận động

Theo ThS.BSNT Bùi Minh Thắng – Khoa Phẫu thuật Thần kinh, Bệnh viện E, khi chuyển đến Bệnh viện E, người bệnh ở trong tình trạng nặng với nhiều biểu hiện thần kinh đáng lo ngại. Người bệnh đau đầu nhiều, chóng mặt thường xuyên, yếu tứ chi, tăng phản xạ gân xương và có tình trạng phân ly cảm giác. Do sức khỏe suy giảm nghiêm trọng, người bệnh không thể tự sinh hoạt cá nhân và phải ăn qua sonde dạ dày.

Người bệnh được chỉ định chụp cộng hưởng từ sọ não và cột sống cổ. Kết quả hình ảnh học cho phép các bác sĩ đưa ra chẩn đoán xác định: dị dạng cổ chẩm type I. Đây là một bệnh lý hiếm gặp và rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý thần kinh khác, đặc biệt là thoát vị đĩa đệm cột sống cổ, nếu không được thăm khám kỹ lưỡng và đánh giá toàn diện.

Theo các bác sĩ, dị dạng cổ chẩm type I đã khiến người bệnh phải chịu đựng những cơn đau đầu kéo dài, đau vùng cổ, yếu liệt hai tay, vận động khó khăn trong thời gian dài. Nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển nặng hơn, dẫn đến mất khả năng vận động và nguy cơ tàn phế.

Trước tình trạng bệnh phức tạp và tiến triển nặng, Bệnh viện E đã tổ chức hội chẩn liên chuyên khoa với sự tham gia của các chuyên ngành nội thần kinh, ngoại thần kinh, cột sống, chẩn đoán hình ảnh và gây mê hồi sức tích cực ngoại khoa. Mục tiêu của hội chẩn là đánh giá toàn diện tình trạng người bệnh và lựa chọn phương án điều trị tối ưu, an toàn nhất.

Sau hội chẩn, các bác sĩ Khoa Phẫu thuật Thần kinh thống nhất quan điểm cần phẫu thuật sớm cho người bệnh, không nên trì hoãn thêm. Bởi lẽ, các triệu chứng thần kinh như yếu tay chân, nguy cơ teo cơ đã gia tăng rõ rệt, nếu tiếp tục điều trị bảo tồn có thể khiến người bệnh đối mặt với nguy cơ tàn phế không hồi phục.

Ca phẫu thuật đòi hỏi kỹ thuật cao và sự phối hợp chặt chẽ

Với sự hỗ trợ của kính hiển vi phẫu thuật cùng các thiết bị máy móc đồng bộ, hiện đại của hệ thống phòng mổ Khoa Gây mê hồi sức tích cực ngoại khoa, TS.BS Lê Hồng Nhân – Trưởng Khoa Phẫu thuật Thần kinh, Bệnh viện E cùng ekip bác sĩ đã tiến hành phẫu thuật cho người bệnh.

Ca mổ được thực hiện với kỹ thuật tạo hình hố sau, bao gồm mở lỗ chẩm, cắt cung sau đốt sống C1, tạo hình màng cứng hố sau, mở vào não thất IV và tách hạnh nhân tiểu não khỏi thân não. Đây là những thao tác phẫu thuật phức tạp, đòi hỏi sự chính xác cao nhằm giải phóng chèn ép thân não – tủy cổ, đồng thời đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh.

Theo các bác sĩ, mục tiêu của phẫu thuật là giải ép hố sau, cải thiện lưu thông dịch não tủy và giảm áp lực chèn ép lên các cấu trúc thần kinh quan trọng, từ đó giúp cải thiện các triệu chứng thần kinh và phục hồi chức năng vận động.

Thành công của ca phẫu thuật dị dạng cổ chẩm type I cho người bệnh nữ trẻ tuổi một lần nữa khẳng định trình độ chuyên môn, kinh nghiệm cũng như sự phối hợp chặt chẽ giữa các bác sĩ phẫu thuật, ekip gây mê hồi sức và đội ngũ điều dưỡng

Sau phẫu thuật, tình trạng yếu tứ chi và phân ly cảm giác của người bệnh được cải thiện rõ rệt. Người bệnh có thể tự ăn uống trở lại và thực hiện độc lập một số sinh hoạt cá nhân cơ bản. Đây là những tín hiệu phục hồi rất đáng ghi nhận, cho thấy hiệu quả của can thiệp phẫu thuật.

Theo kế hoạch điều trị, người bệnh sẽ tiếp tục tập phục hồi chức năng để ổn định tình trạng sức khỏe trước khi xuất viện, nhằm nâng cao khả năng vận động và chất lượng cuộc sống trong thời gian tới.

Dị dạng cổ chẩm type I – bệnh hiếm nhưng nguy hiểm nếu phát hiện muộn

BS Thắng cho biết, dị dạng cổ chẩm (Chiari malformation type I) là một bệnh lý bẩm sinh hiếm gặp, với tỷ lệ mắc bệnh ước tính khoảng từ 1/5.000 đến 1/1.000 dân số. Đặc trưng của bệnh là tình trạng hạnh nhân tiểu não tụt xuống dưới lỗ chẩm, gây chèn ép thân não và tủy cổ, dẫn đến các biểu hiện như liệt vận động, rối loạn cảm giác và rối loạn lưu thông dịch não tủy, gây giãn não thất.

Việc chẩn đoán bệnh có thể gặp nhiều khó khăn do triệu chứng lâm sàng không điển hình và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý thần kinh khác. Biểu hiện của bệnh thường đa dạng, phụ thuộc vào vị trí và mức độ tổn thương, có thể bao gồm các triệu chứng tại não thất như giãn não thất, khó đi lại, tiểu tiện không tự chủ; tại vùng bản lề cổ chẩm như đau đầu vùng cổ, tăng khi ho, hắt hơi, rặn, chóng mặt, mất thăng bằng; hoặc tại tủy sống bên dưới với các biểu hiện liệt vận động và phân ly cảm giác.

Chính vì vậy, các bác sĩ khuyến cáo, khi người bệnh xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như đau đầu kéo dài, đau cổ tăng khi gắng sức, yếu tay chân, rối loạn cảm giác, cần đến khám tại các bệnh viện có chuyên khoa phẫu thuật thần kinh. Việc chụp cộng hưởng từ (MRI) toàn trục sọ não – cột sống đóng vai trò tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán bệnh. Trong các trường hợp có triệu chứng, phẫu thuật giải ép hố sau là phương pháp điều trị chính.

Việc hiểu rõ cơ chế bệnh sinh, phát hiện sớm và phẫu thuật kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện chất lượng sống cho người bệnh. Ngược lại, nếu phát hiện muộn, người bệnh có thể xuất hiện teo cơ, yếu tay chân kéo dài, thậm chí đối mặt với nguy cơ trở nên tàn phế.

Thành công của ca phẫu thuật dị dạng cổ chẩm type I cho người bệnh nữ trẻ tuổi một lần nữa khẳng định trình độ chuyên môn, kinh nghiệm cũng như sự phối hợp chặt chẽ giữa các bác sĩ phẫu thuật, ekip gây mê hồi sức và đội ngũ điều dưỡng của Bệnh viện E trong suốt quá trình điều trị.

Huyền Thị Lê