Ngày 12/12/2025, tại Quảng Ninh, Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia phối hợp với Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh tổ chức thành công Hội thảo “Đề xuất chi trả bảo hiểm y tế trong hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người” với chương trình làm việc nghiêm túc, khoa học và nhiều nội dung chuyên sâu.

Toàn cảnh Hội thảo

GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia dự và phát biểu tại Hội thảo.

Đại biểu đến từ Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia; một số Cục, Vụ thuộc Bộ Y tế; các Bệnh viện và Sở Y tế một số địa phương tham dự Hội thảo.

Tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn thông tin: Đến nay, cả nước có 31 bệnh viện đủ điều kiện ghép tạng. Các ê kíp phẫu thuật đã làm chủ nhiều kỹ thuật phức tạp như: Ghép gan, thận, tim, phổi, tụy, giác mạc, với kết quả chuyên môn ngày càng tiệm cận các trung tâm lớn trên thế giới. Mỗi năm, chúng ta thực hiện hơn 1.000 ca ghép, thuộc nhóm quốc gia có số ca ghép cao trong khu vực, dù nguồn tạng hiến chủ yếu vẫn đến từ người cho sống.

GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế phát biểu tại Hội thảo

Mỗi khâu trong ca ghép tạng đều gắn với chi phí rất lớn. Nếu không có một cơ chế tài chính bền vững và công bằng, đặc biệt là cơ chế chi trả bảo hiểm y tế hợp lý, thì rất nhiều người bệnh sẽ phải đứng ngoài cánh cửa của kỹ thuật ghép tạng dù về mặt y khoa hoàn toàn có thể được cứu sống.

Cần nhìn nhận hoạt động hiến, lấy, ghép mô tạng như một “chuỗi dịch vụ liên tục” chứ không chỉ là một ca phẫu thuật đơn lẻ. Việc xây dựng cơ chế chi trả bảo hiểm y tế phải bao quát được từ tư vấn, vận động hiến tặng, chẩn đoán và xác định chết não, hồi sức và bảo quản tạng, điều phối và vận chuyển, phẫu thuật ghép, chăm sóc sau ghép, đến theo dõi dài hạn và xử trí biến chứng. Chỉ khi toàn bộ chuỗi giá trị này được thiết kế quyền lợi rõ ràng, bệnh viện mới mạnh dạn triển khai, người bệnh mới yên tâm tiếp cận dịch vụ.

Song song đó, cần cập nhật, mở rộng danh mục dịch vụ, kỹ thuật và thuốc liên quan đến ghép tạng được quỹ bảo hiểm chi trả, một cách có chọn lọc và dựa trên bằng chứng khoa học. Các xét nghiệm miễn dịch tiên tiến, các thuốc chống thải ghép thế hệ mới, các kỹ thuật hồi sức và bảo quản tạng hiện đại nếu được đánh giá đầy đủ về hiệu quả lâm sàng và chi phí hiệu quả, hoàn toàn có thể giúp tiết kiệm chi phí dài hạn cho hệ thống vì giảm thải ghép, giảm tái nhập viện, kéo dài tuổi thọ và chất lượng sống cho người bệnh.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn: Cần có cơ chế bảo vệ đặc biệt hơn đối với người hiến tạng sống

“Cần có cơ chế bảo vệ đặc biệt hơn đối với người hiến tạng sống. Họ là những người đã tự nguyện chấp nhận rủi ro để cứu sống người khác. Vì vậy, hệ thống bảo hiểm y tế và ngành Y tế nói chung cần có chính sách phù hợp, ví dụ như gói khám sức khỏe định kỳ, tầm soát sớm các bệnh lý có liên quan, hỗ trợ điều trị khi có biến chứng, tư vấn tâm lý và xã hội”, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn khẳng định.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục hoàn thiện phương thức thanh toán và cơ chế giá dịch vụ ghép tạng theo hướng minh bạch, phản ánh đúng chi phí hợp lý, khuyến khích chất lượng và hiệu quả; tiến tới các mô hình thanh toán theo gói dịch vụ, theo trường hợp bệnh, gắn với hệ thống giám sát kết quả điều trị và chất lượng sống sau ghép, để đồng thời kiểm soát chi phí, giảm gánh nặng thủ tục cho bệnh viện, và bảo đảm an toàn cho quỹ bảo hiểm.

 “Về phía Bộ Y tế, chúng tôi cam kết sẽ lắng nghe đầy đủ, tổng hợp nghiêm túc tất cả các ý kiến xác đáng, phối hợp chặt chẽ với Bảo hiểm xã hội Việt Nam và các bộ, ngành liên quan để sớm hoàn thiện các quy định về danh mục, mức chi trả, phương thức thanh toán đối với hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người, bảo đảm ngày càng nhiều người bệnh được tiếp cận ghép tạng một cách công bằng, an toàn và bền vững”, Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh.

PGS.TS Đồng Văn Hệ, Giám đốc Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia phát biểu

Hội thảo là diễn đàn khoa học ý nghĩa, góp phần thúc đẩy chính sách nhân văn, phát triển bền vững ngành hiến – ghép mô, tạng tại Việt Nam, với các bài báo cáo, tham luận trọng tâm như: Vai trò của Bảo hiểm Y tế trong phát triển ghép tạng trên thế giới và tại Việt Nam; thực trạng, những hạn chế trong chi trả BHYT đối với hoạt động hiến – lấy – ghép và điều phối mô, tạng; cơ chế, quy định thanh toán BHYT trong hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người; thực tiễn chi trả BHYT cho bệnh nhân suy thận mạn, ghép thận, ghép gan, ghép phổi; đề xuất lộ trình chi trả BHYT cho hoạt động hiến – ghép tạng tại Việt Nam; quy trình tư vấn hiến tạng chết não, khó khăn, vướng mắc và giải pháp tại các cơ sở y tế, địa phương.

Các đại biểu, chuyên gia trao đổi, thảo luận tại Hội thảo

Phiên thảo luận của Hội thảo, các đại biểu, chuyên gia đã trao đổi thẳng thắn, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và đưa ra nhiều kiến nghị quan trọng nhằm hoàn thiện chính sách BHYT, bảo đảm quyền lợi cho người hiến và người bệnh chờ ghép. Nhiều ý kiến cho rằng cần tiến tới các mô hình thanh toán theo gói dịch vụ hoặc theo trường hợp bệnh, gắn với giám sát kết quả điều trị và chất lượng sống sau ghép. Cách tiếp cận này vừa giúp kiểm soát chi phí, vừa giảm thủ tục hành chính cho bệnh viện, đồng thời bảo đảm an toàn cho quỹ bảo hiểm y tế./.