Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính thường gặp ở trẻ em, đa phần diễn biến nhẹ và tự khỏi sau vài ngày điều trị triệu chứng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp hiếm gặp, bệnh có thể tiến triển nhanh, gây ra những biến chứng đặc biệt nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh. Trường hợp bé gái Q.A (6 tuổi, ở Hà Nội) mắc cúm A/H3 với hàng loạt biến chứng nặng và hiếm gặp vừa được các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương cứu sống thành công là minh chứng rõ nét cho mức độ nguy hiểm, phức tạp của cúm mùa nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Bệnh nhi được điều trị tại Khoa Điều trị tích cực Nội khoa – Bệnh viện Nhi Trung ương

Diễn biến nhanh, biến chứng nặng ngoài dự đoán

Theo thông tin từ gia đình, trước khi nhập viện, bé Q.A chưa được tiêm phòng cúm mùa. Trẻ khởi phát bệnh với các triệu chứng điển hình của cúm như ho, sốt, chảy mũi. Đây là những biểu hiện thường gặp, dễ khiến nhiều gia đình chủ quan cho rằng trẻ chỉ mắc cúm thông thường. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn, tình trạng của trẻ diễn biến nặng nhanh chóng, mệt nhiều, xuất hiện các dấu hiệu bất thường.

Gia đình đã đưa trẻ vào bệnh viện địa phương trong tình trạng suy tim, được theo dõi viêm cơ tim tối cấp. Nhận thấy bệnh diễn tiến phức tạp, vượt quá khả năng điều trị, các bác sĩ đã nhanh chóng chuyển bệnh nhi đến Khoa Điều trị tích cực Nội khoa – Bệnh viện Nhi Trung ương để tiếp tục điều trị chuyên sâu.

Tại đây, qua thăm khám lâm sàng kết hợp với các thăm dò cận lâm sàng chuyên sâu, các bác sĩ xác định bệnh nhi mắc cúm A/H3 kèm theo hàng loạt biến chứng nặng, hiếm gặp, bao gồm viêm cơ tim tối cấp, tiêu cơ vân, tổn thương thận cấp và cơn bão cytokine – một phản ứng viêm toàn thân quá mức của cơ thể. Đáng lo ngại, bệnh nhi không đáp ứng với các thuốc và biện pháp điều trị hỗ trợ thông thường.

PGS.TS Tạ Anh Tuấn đánh giá đây là ca bệnh phức tạp, cần sự phối hợp điều trị của nhiều chuyên khoa

Theo PGS.TS Tạ Anh Tuấn – Trưởng khoa Điều trị tích cực Nội khoa, Bệnh viện Nhi Trung ương, tổn thương các cơ quan trong trường hợp này xuất phát từ hai cơ chế chính.

“Thứ nhất là do vi rút cúm gây tổn thương trực tiếp. Thứ hai là do bão cytokine, khi phản ứng viêm của cơ thể diễn ra quá mạnh, dẫn đến suy chức năng các cơ quan một cách lặng lẽ nhưng rất nặng nề. Bên cạnh đó, nhiễm cúm còn làm tăng nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn, khiến tình trạng trở nên phức tạp và trầm trọng hơn”, PGS.TS Tạ Anh Tuấn phân tích.

ThS.BS Trần Đăng Xoay thăm khám cho bệnh nhi

Theo đánh giá của các bác sĩ, đây là một ca bệnh đặc biệt phức tạp, bởi sự kết hợp đồng thời của nhiều biến chứng nặng như viêm cơ tim cấp, tiêu cơ vân và cơn bão cytokine. Những tổn thương này có thể tiến triển nhanh chóng, gây suy đa cơ quan và nguy cơ tử vong rất cao nếu không được hồi sức tích cực và can thiệp kịp thời.

Trước tình trạng nguy kịch của bệnh nhi, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Ban lãnh đạo Bệnh viện Nhi Trung ương, một buổi hội chẩn khẩn cấp với sự tham gia của nhiều chuyên khoa đã được tổ chức, bao gồm: Điều trị tích cực Nội khoa, Tim mạch, Thận – Tiết niệu và Bệnh nhiệt đới.

Sau khi đánh giá toàn diện tình trạng lâm sàng và cận lâm sàng, các bác sĩ thống nhất chẩn đoán bệnh nhi trong tình trạng nhiễm khuẩn huyết, viêm cơ tim, sốc mất bù, tiêu cơ vân nặng kèm theo cơn bão cytokine, biến chứng suy đa cơ quan.

Theo ThS.BS Trần Đăng Xoay – Khoa Điều trị tích cực Nội khoa, Bệnh viện Nhi Trung ương, do không đáp ứng với các biện pháp điều trị nội khoa thông thường, bệnh nhi được chỉ định đồng thời nhiều biện pháp hồi sức chuyên sâu.

Các phương pháp được áp dụng bao gồm thở máy, ECMO (tim phổi nhân tạo), lọc máu liên tục kết hợp lọc máu hấp phụ, thay huyết tương, sử dụng IVIG (globulin miễn dịch), thuốc kháng vi rút cúm và kháng sinh mạnh phổ rộng. Trong suốt quá trình điều trị, chức năng tim của bệnh nhi được theo dõi chặt chẽ mỗi ngày với sự phối hợp của chuyên khoa Tim mạch nhằm đánh giá mức độ hồi phục.

Chứng kiến con gái vượt qua nguy kịch và dần khỏe mạnh trở lại, mẹ bệnh nhi không khỏi xúc động

Nỗ lực không ngừng nghỉ và kết quả đầy hy vọng

Sau quá trình điều trị tích cực kéo dài, với 10 ngày hỗ trợ ECMO và 18 ngày lọc máu liên tục, tình trạng của bệnh nhi dần được kiểm soát. Các chỉ số sinh tồn ổn định hơn, chức năng các cơ quan từng bước hồi phục.

Hiện tại, sức khỏe của bé Q.A đã ổn định và tiếp tục được theo dõi tại bệnh viện. Trường hợp này được đánh giá là một ca cúm A/H3 biến chứng nặng và hiếm gặp. Theo y văn, trên thế giới chỉ ghi nhận rất ít trường hợp cúm A xuất hiện đồng thời các biến chứng nghiêm trọng như viêm cơ tim cấp, tiêu cơ vân và bão cytokine với mức độ nặng nề như ở bệnh nhi này.

Chia sẻ trong xúc động, mẹ bệnh nhi cho biết: “Ban đầu gia đình chỉ nghĩ con bị ốm bình thường, không ngờ con lại gặp tình trạng biến chứng nặng và nguy hiểm như vậy. Gia đình tôi rất vui mừng và hạnh phúc khi con được các y bác sĩ cứu sống. Chúng tôi biết ơn các bác sĩ khoa Điều trị tích cực Nội khoa và Ban lãnh đạo Bệnh viện Nhi Trung ương rất nhiều”.

Từ trường hợp bệnh nhi Q.A, các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương khuyến cáo, cúm mùa nói chung và cúm A nói riêng không phải lúc nào cũng là bệnh nhẹ. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm phổi nặng, viêm cơ tim cấp, bệnh não hoại tử, tiêu cơ vân, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng trẻ.

Các bác sĩ nhấn mạnh, tiêm phòng cúm mùa theo hướng dẫn của Bộ Y tế là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế các biến chứng nặng khi trẻ nhiễm cúm. Phụ huynh cần chủ động cho trẻ từ đủ 6 tháng tuổi trở lên tiêm phòng cúm hàng năm.

Bên cạnh đó, khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao kéo dài, mệt nhiều, thở nhanh, đau cơ, tiểu ít hoặc thay đổi ý thức, cần nhanh chóng đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.