Chủ đề chiến dịch Ngày Thế giới phòng, chống bệnh ung thư giai đoạn 2025 - 2027 là “Gắn kết bởi sự độc đáo” nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động trong công tác phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị bệnh ung thư trên toàn cầu.

Theo dõi điều trị cho bệnh nhân tại Khoa Ung bướu - Bệnh viện Đa khoa tỉnh

Từ nhận thức đến hành động

Chiến dịch đưa ra hành trình 3 năm, đặt con người vào trung tâm của sự chăm sóc, nhấn mạnh vai trò của mỗi cá nhân trong việc nâng cao nhận thức và hỗ trợ phòng, chống ung thư. Ung thư không chỉ là một chẩn đoán y khoa mà còn là câu chuyện của con người về nỗi đau, sự chữa lành, khả năng phục hồi, tình yêu và nhiều hơn thế nữa. Chiến dịch sẽ khám phá các chiều hướng khác nhau của việc chăm sóc ung thư, lấy con người làm trung tâm và những cách mới trong cuộc chiến chống ung thư.

Theo dữ liệu Ung thư toàn cầu (Globocan) năm 2022, ung thư tiếp tục là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Mỗi năm, có khoảng 10 triệu người tử vong do ung thư, chiếm khoảng 1/6 tổng số ca tử vong toàn cầu. Dự báo đến năm 2040, số ca mắc mới hằng năm có thể lên đến hơn 30 triệu người nếu không có các biện pháp phòng, chống kịp thời. Thống kê này tại Việt Nam có 180.480 ca mắc mới và 120.184 ca tử vong do ung thư. Các bệnh ung thư phổ biến gồm: ung thư vú, gan, phổi, đại trực tràng, với tỷ lệ mắc và tử vong có xu hướng gia tăng qua từng năm.

Phát hiện sớm tỷ lệ chữa khỏi cao

Ung thư là bệnh lý ác tính của tế bào, khi bị kích thích bởi các tác nhân sinh ung thư, tế bào tăng sinh một cách vô hạn, vô tổ chức và không tuân theo các cơ chế kiểm soát về phát triển của cơ thể. Có khoảng hơn 200 bệnh ung thư khác nhau ở người.

Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) vào năm 2022, trên thế giới có khoảng 20 triệu ca ung thư mới. Ước tính số người còn sống trong vòng 5 năm sau khi được chẩn đoán mắc ung thư là 53,5 triệu người. Khoảng 1 trong 5 người mắc ung thư trong suốt cuộc đời, khoảng 1 trong 9 nam giới và 1 trong 12 phụ nữ tử vong vì căn bệnh này. Trong đó, ung thư phổi, tuyến tiền liệt, đại trực tràng, dạ dày và gan là những loại ung thư phổ biến nhất ở nam giới. Còn ở nữ giới phổ biến nhất là ung thư vú, đại trực tràng, phổi, cổ tử cung và tuyến giáp.

Ung thư không phải là dấu chấm hết mà hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát nếu có những biện pháp chủ động, khoa học. Gần 50% các ca ung thư có thể phòng ngừa được, đặc biệt việc nhận biết các dấu hiệu cảnh báo và chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ có thể cứu sống hàng triệu người mỗi năm. Với bệnh ung thư, phát hiện càng sớm tỷ lệ chữa khỏi càng cao, tiết kiệm về chi phí, do đó người dân cần duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ, khi có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ ung thư cần đến các cơ sở y tế để được thăm khám, phát hiện sớm hoặc loại trừ bệnh ung thư. Ngay cả với ung thư giai đoạn cuối, nỗi đau của bệnh nhân cũng có thể được giảm bớt bằng cách chăm sóc giảm nhẹ tốt.

Các chuyên gia lĩnh vực ung thư đưa ra 11 dấu hiệu cảnh báo ung thư gồm: vết loét trên cơ thể lâu lành; ho dai dẳng, khàn tiếng; ăn uống khó tiêu, khó nuốt; thay đổi thói quen đi tiêu, đi tiểu; có khối u ở vú hay ở trên cơ thể; xuất hiện những nốt ruồi bị thay đổi về màu, hình ảnh, kích thước; sờ thấy ở cổ, nách, bẹn có những hạch to bất thường; ù tai, nghẹt mũi kéo dài; sụt cân vô cớ, da xanh xao thiếu máu không rõ nguyên nhân; chảy máu hoặc tiết dịch bất thường ở đầu vú, âm đạo. Nếu người dân nhận thấy một trong các dấu hiệu trên, hãy đến cơ sở y tế để khám và tầm soát kịp thời.

Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo 10 biện pháp phòng tránh và giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư: không hút thuốc lá và tạo môi trường sống không khói thuốc; áp dụng chế độ ăn uống khoa học; cho con bú giúp giảm nguy cơ ung thư vú cho mẹ; tiêm chủng cho trẻ em giúp phòng, chống viêm gan B và HPV; tránh hoặc có biện pháp bảo vệ dưới ánh nắng mặt trời gay gắt; giảm ô nhiễm môi trường sống, bao gồm bên ngoài và trong nhà; hoạt động thể lực đều đặn và phù hợp; hạn chế uống bia, rượu; tránh thức khuya và căng thẳng tinh thần kéo dài; thực hiện chương trình Tầm soát ung thư định kỳ theo khuyến cáo.

Trong 9 tháng năm 2025, toàn tỉnh có 1.058 bệnh nhân ung thư được phát hiện mới, ngành y tế Lâm Đồng đang quản lý chăm sóc 5.879 bệnh nhân ung thư.

Nguồn: Báo Lâm Đồng Chiến dịch phòng ngừa và kiểm soát ung thư