Thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, nhìn lại nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV cho thấy những bước đột phá chiến lược về thể chế đã tạo được những điểm nhấn quan trọng khẳng định một nhiệm kỳ đột phá có tính lịch sử của công tác lập pháp.

Ông Tạ Văn Hạ - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội.

Đổi mới tư duy lập pháp

Ông Tạ Văn Hạ - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng: Nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV minh chứng cho sự đổi mới trong tư duy lập pháp. Tư duy đó đã thay đổi căn bản để pháp luật luôn "đi trước", đồng hành và phát huy tính dẫn dắt phát triển đất nước.

“Chúng ta đã thay đổi từ tư duy ‘quản lý’ sang tư duy ‘kiến tạo và phát triển’; từ tính chất ‘ổn định’ sang đảm bảo tính linh hoạt, phù hợp và thích ứng với mọi điều kiện. Cụ thể, trước tình huống đại dịch COVID-19 chưa từng có tiền lệ, Quốc hội đã lập tức ban hành những nghị quyết rất quan trọng, điển hình như Nghị quyết 43 về chính sách tài khóa, tiền tệ để thích ứng sớm nhất, phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội”, ông Tạ Văn Hạ cho hay.

Những quyết sách đó đã rất thành công, giúp ngăn chặn đại dịch và được dư luận trong khu vực cũng như trên thế giới đánh giá rất cao về nỗ lực và các giải pháp của Việt Nam. Sau đại dịch, Quốc hội tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật để đáp ứng yêu cầu phục hồi nhanh nhất. Những kết quả đạt được trong nhiệm kỳ qua là một khối lượng khổng lồ về luật và nghị quyết, tạo nền tảng, mở đường cho một nhiệm kỳ mới - hay nói cách khác là tạo tiền đề để chúng ta bước vào kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Quốc hội Khóa XV là sự chuyển dịch rõ rệt trong tư duy lập pháp. Thay vì chỉ đơn thuần là "kiến tạo pháp luật", Quốc hội đã mạnh mẽ hơn trong vai trò "dẫn dắt phát triển". Điều này thể hiện qua việc các đạo luật được ban hành không chỉ giải quyết những vấn đề hiện tại mà còn định hình khung khổ cho sự phát triển kinh tế - xã hội trong tương lai, tạo động lực cho các đột phá mới.

Kỳ họp thứ 10, kỳ họp cuối cùng của nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XV đã hoàn thành khối lượng công việc nhiều kỷ lục trong lịch sử gần 80 năm hoạt động của Quốc hội. Điều này cho thấy sự nỗ lực không ngừng nghỉ và tinh thần trách nhiệm cao của các đại biểu. Bên cạnh số lượng, chất lượng các văn bản quy phạm pháp luật cũng được chú trọng. Nhiều đạo luật đã giải quyết các nút thắt về thể chế, kinh tế, môi trường, góp phần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và người dân.

Tinh thần lập pháp chủ động là một đặc điểm nổi bật của Quốc hội Khóa XV. Các đại biểu Quốc hội đã không ngừng cập nhật tình hình thực tế, dự báo các vấn đề có thể phát sinh để kịp thời xây dựng và ban hành các quy định pháp luật phù hợp. Sự linh hoạt trong quá trình thảo luận và thông qua các nghị quyết, đặc biệt là trong bối cảnh thế giới và trong nước có nhiều biến động, đã giúp Quốc hội ứng phó hiệu quả với các thách thức.

Kỳ họp cuối cùng của Quốc hội Khóa XV cũng minh chứng cho sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng và sự đồng thuận cao giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị. Quá trình xây dựng pháp luật ngày càng trở nên dân chủ, có sự tham gia rộng rãi của các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân. Điều này tạo nên nền tảng vững chắc cho việc thực thi pháp luật sau này.

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng định hướng tương lai

Những dấu ấn lập pháp của Quốc hội Khóa XV cũng góp phần định hình tư duy và chiến lược phát triển cho các giai đoạn tiếp theo, đặc biệt là trong các Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV. Các quan điểm, mục tiêu mới và các giải pháp mang tính đột phá, mạnh mẽ hơn, phản ánh sự đổi mới, sáng tạo và có tính cách mạng trong tư duy và hành động, hứa hẹn mở ra một kỷ nguyên phát triển mới cho đất nước.

TP Hồ Chí Minh tổ chức Tọa đàm “Gỡ điểm nghẽn thể chế, khơi thông nguồn nhân lực tư nhân”. Ảnh: TTXVN

Quốc hội Khóa XV đã thực sự tạo nên những bước đột phá mạnh mẽ trong công tác lập pháp. Những dấu ấn đậm nét về trách nhiệm, tinh thần đổi mới và tư duy kiến tạo, dẫn dắt đã khẳng định vai trò quan trọng của Quốc hội trong việc xây dựng một Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân.

Cũng theo ông Tạ Văn Hạ, một trong những dấu mốc lịch sử và là điểm nhấn của nhiệm kỳ Quốc hội XV là việc chúng ta sắp xếp lại bộ máy hành chính. Từ bộ máy chính quyền bốn cấp, hiện nay chúng ta chuyển sang bộ máy ba cấp và đặc biệt là mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đây là một đột phá lần đầu tiên trong lịch sử thực hiện được.

Để phục vụ cho hoạt động sau khi sáp nhập địa giới hành chính cấp tỉnh, thành phố và đưa chính quyền hai cấp vào vận hành nhanh nhất, Quốc hội đã lập tức sửa đổi rất nhiều luật liên quan. Thậm chí, chúng ta đã dùng Nghị quyết để điều chỉnh các vấn đề mang tính hiến định phục vụ việc sắp xếp bộ máy. Các luật được sửa đổi bao gồm: Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Tổ chức Chính phủ và các luật chuyên ngành khác...

Đặc biệt, việc không tổ chức chính quyền địa phương cấp huyện đã đưa chính quyền cấp xã về gần dân hơn, sát dân hơn. Từ đó chuyển từ tư duy "quản lý hành chính" sang câu chuyện "chính quyền phục vụ nhân dân".

Bên cạnh đó, việc áp dụng phương thức "một luật sửa nhiều luật" là sự đổi mới về tư duy, giúp tháo gỡ ngay những vướng mắc thực tiễn, đồng hành cùng Chính phủ để triển khai hiệu quả nhất. Hiện nay, chúng ta cũng chuyển sang xây dựng "luật khung" và luật nguyên tắc; các vấn đề chi tiết về tổ chức thực hiện sẽ do Chính phủ hướng dẫn qua các Nghị định, Thông tư để tạo sự linh hoạt, sát với thực tiễn hơn.

Trong nhiệm kỳ mới ông Tạ Văn Hạ cũng như cử tri, nhân dân và các đại biểu Quốc hội kỳ vọng sẽ là một nhiệm kỳ của hành động. Chúng ta sẽ chuyển từ “khẩu hiệu” sang "khơi dậy" và hành động quyết liệt, mạnh mẽ để đạt được các mục tiêu sớm nhất. Đó là mục tiêu hướng tới kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước, để Việt Nam sớm trở thành một nước phát triển, có thu nhập cao. Đây là mong ước chung của tất cả cán bộ, đảng viên và cử tri nhân dân.

Quốc hội Khóa XV trong suốt nhiệm kỳ của mình đã thể hiện một tinh thần đổi mới mạnh mẽ về tư duy lập pháp đột phá, góp phần kiến tạo và dẫn dắt sự phát triển của đất nước. Với khối lượng công việc đồ sộ và những quyết sách quan trọng, đây được xem là một nhiệm kỳ lập pháp đầy ấn tượng.

(Theo TTXVN)

 

Huyền Thị Lê