Asset Publisher Asset Publisher

​Nhiều năm qua, bức tranh y tế Thủ đô tồn tại một nghịch lý: Trong khi khu vực nội thành tập trung dày đặc các bệnh viện tuyến Trung ương và thành phố với trang thiết bị tối tân, thì tại nhiều xã ngoại thành xa trung tâm, mạng lưới y tế cơ sở lại bộc lộ không ít khoảng trống. Tình trạng "vùng lõm" y tế không chỉ gây khó khăn cho người dân khu vực nông thôn trong việc tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao, mà còn tạo ra áp lực quá tải trầm trọng lên hệ thống bệnh viện tuyến trên.

Từng bước nâng cao chất lượng dịch vụ

​Hà Nội sau khi mở rộng địa giới hành chính sở hữu một diện tích rộng lớn với đặc thù địa hình, dân cư đa dạng. Tại các địa phương xa trung tâm, hệ thống trạm y tế và trung tâm y tế từng có giai đoạn rơi vào tình cảnh "ba thiếu": Thiếu cơ sở vật chất đồng bộ, thiếu trang thiết bị hiện đại và đặc biệt là thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ki-ốt tiếp nhận khám, chữa bệnh tự động phục vụ người dân khi đến đăng ký khám tại Trạm Y tế xã (Ảnh: PT)

​Chính sự chênh lệch này đã hình thành tâm lý e ngại, "vượt tuyến" của người dân. Chỉ một tiếng ho, một cơn sốt hay những bệnh lý thông thường, người dân ngoại thành cũng sẵn sàng lặn lội hàng chục cây số vào trung tâm Thủ đô để khám chữa bệnh. Điều này dẫn đến hiệu ứng "phễu": Tuyến cơ sở thì đìu hiu, lãng phí công năng, trong khi tuyến trên thì ken đặc người, y bác sĩ làm việc trong tình trạng quá sức, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng điều trị chung của toàn thành phố.

Do đó, việc xóa bỏ "vùng lõm" y tế, không chỉ là đòi hỏi bức thiết về công bằng xã hội mà còn là giải pháp căn cơ để giải bài toán giảm tải bệnh viện.

​Nhận thức rõ tầm quan trọng của "người gác cổng" y tế cơ sở, Thành ủy, HĐND và UBND thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều nghị quyết, quy hoạch chiến lược với nguồn ngân sách đầu tư kỷ lục cho lĩnh vực này. Giai đoạn 2024 - 2026 ghi nhận sự lột xác ngoạn mục của mạng lưới trung tâm y tế và trạm y tế cấp xã trên địa bàn Thủ đô.

​Hàng loạt trạm y tế tại các xã miền núi, vùng xa đã được xây mới, nâng cấp khang trang, sạch đẹp theo chuẩn quốc gia. Không dừng lại ở vỏ bọc phần cứng, hàng loạt trang thiết bị y tế thiết yếu như máy siêu âm màu, máy điện tim, hệ thống xét nghiệm sinh hóa đã được Thành phố phân bổ thẳng về tuyến huyện, tuyến xã.

​Điểm sáng rực rỡ nhất trong công cuộc xóa "vùng lõm" y tế của Hà Nội năm 2026 chính là việc ứng dụng triệt để công nghệ thông tin. Hệ thống khám chữa bệnh từ xa (Telehealth) đã phủ sóng 100% các trung tâm y tế và trạm y tế tuyến xã.

Các bác sĩ chuyên khoa từ các bệnh viện tuyến trên luân phiên về thăm khám chuyên sâu ngay tại trạm y tế xã, phường đang tạo ra sức sống mới cho y tế cơ sở (Ảnh: Trạm Y tế xã Phúc Thịnh)

​Giờ đây, một bệnh nhân tại trạm y tế xã Minh Châu hoàn toàn có thể được hội chẩn trực tiếp bởi các giáo sư, bác sĩ đầu ngành tại Bệnh viện Xanh Pôn, Bệnh viện Tim Hà Nội hay Bệnh viện Phụ sản Hà Nội thông qua hệ thống màn hình trực tuyến. Công nghệ đã xóa nhòa khoảng cách địa lý.

Bác sĩ tuyến cơ sở được cầm tay chỉ việc, được nâng cao tay nghề ngay trên ca bệnh thực tế; còn người dân được thụ hưởng dịch vụ y tế tuyến đỉnh cao ngay tại quê nhà mà không phải chịu cảnh chờ đợi, chen chúc hay tốn kém chi phí đi lại.

​Bên cạnh đó, việc lập Hồ sơ sức khỏe điện tử cho 100% người dân Thủ đô đã giúp các trạm y tế quản lý liên tục, suốt đời tình trạng sức khỏe của bà con, từ đó chuyển tư duy y tế từ "chờ bệnh mới chữa" sang "chủ động phòng ngừa và tầm soát".

​Việc đầu tư này mang một thông điệp rõ ràng: Y tế cơ sở không chỉ làm nhiệm vụ tiêm chủng hay sơ cấp cứu ban đầu như quan niệm cũ, mà phải đủ năng lực để quản lý sức khỏe toàn dân, điều trị các bệnh mãn tính (tiểu đường, huyết áp) và chăm sóc sức khỏe ban đầu một cách toàn diện.

Giúp người dân thụ hưởng các dịch vụ y tế chất lượng cao

Máy móc có hiện đại đến đâu cũng không thể thay thế được yếu tố con người. Để người dân thực sự an tâm giao phó sức khỏe cho y tế cơ sở, thời gian qua, ngành y tế Hà Nội đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ chuyên môn giữa khối bệnh viện tuyến trên và các trạm y tế xã, phường. Công tác này có mục tiêu nỗ lực giúp người dân được thụ hưởng các dịch vụ y tế chất lượng cao.

​Hàng trăm bác sĩ trẻ, giỏi chuyên môn từ các bệnh viện tuyến thành phố đã được tăng cường về "cắm bản", hỗ trợ chuyên môn cho các trung tâm y tế huyện ngoại thành. Ngược lại, cán bộ y tế cơ sở cũng được luân phiên cử lên các bệnh viện lớn để đào tạo liên tục, cập nhật phác đồ điều trị mới.

Đơn cử, Trạm y tế xã Phúc Thịnh lâu nay chưa có bác sĩ chuyên sâu về lĩnh vực siêu âm tim. Theo lịch luân phiên hỗ trợ chuyên môn, ThS, bác sĩ Phạm Thanh Nhan (khoa Cấp cứu, chuyên ngành Tim mạch, Bệnh viện đa khoa Đông Anh) được phân công đến Trạm Y tế xã Phúc Thịnh để hỗ trợ kỹ thuật này, nhờ đó, người dân trên địa bàn xã đã được khám và tư vấn ngay tại trạm y tế địa phương, không còn phải đi lại xa hoặc lên bệnh viện tuyến trên như trước.

Nhân viên y tế chăm sóc người bệnh tại Trạm y tế xã Phúc Thịnh (Ảnh: Trạm Y tế xã Phúc Thịnh)

ThS, bác sĩ Phạm Thanh Nhan chia sẻ: “Đối với lĩnh vực mà trạm y tế xã chưa thể tự triển khai như kỹ thuật siêu âm tim, các bác sĩ bệnh viện sẽ trực tiếp thực hiện thăm khám, giúp người dân được tầm soát sớm các bệnh lý tim mạch, phát hiện các bất thường về van tim, mạch vành. Thông qua quá trình làm việc trực tiếp, đội ngũ bác sĩ cũng chuyển giao, chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn, từng bước giúp y tế cơ sở nâng cao năng lực để có thể chủ động triển khai kỹ thuật cao trong thời gian tới”.

Nhằm hỗ trợ các trạm y tế, thời gian qua, Bệnh viện đa khoa Đông Anh đã chủ động thành lập các đoàn công tác xuống khảo sát, hỗ trợ chuyên môn cho các trạm y tế các xã: Phúc Thịnh, Đông Anh, Thư Lâm, Vĩnh Thanh, Thiên Lộc, Quang Minh. Đến nay, Bệnh viện đa khoa Đông Anh đã cử các y, bác sĩ luân phiên mỗi tuần một buổi trực tiếp xuống các trạm y tế để khám bệnh cho người dân.

Giám đốc Trạm Y tế xã Phúc Thịnh Trần Ngọc Nghĩa cho biết, sự hỗ trợ chuyên môn trực tiếp từ các bác sĩ Bệnh viện đa khoa Đông Anh đã mang lại hiệu quả rõ rệt cho công tác khám, chữa bệnh tại cơ sở. Nhiều kỹ thuật trước đây chưa thể triển khai như siêu âm tim, rang - hàm - mặt, nội khoa... nay đã được thực hiện ngay tại trạm, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.

Chính sự giao thoa "chất xám" này đã làm thay đổi hoàn toàn chất lượng khám chữa bệnh tại các vùng nông thôn. Khi niềm tin được bồi đắp, người dân đã tự nguyện quay trở lại với tuyến y tế gần dân nhất, sát dân nhất.

​​Có thể thấy, những thành tựu bước đầu trong việc củng cố y tế cơ sở những năm qua đang minh chứng cho tính đúng đắn trong các chủ trương của lãnh đạo thành phố. Việc xóa bỏ các "vùng lõm" y tế không chỉ là một mục tiêu về mặt chuyên môn ngành Y, mà nó mang đậm ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

​Bằng việc "dệt" nên một lưới y tế cơ sở vững chắc, bao phủ mọi ngõ ngách từ nội đô sầm uất đến những miền quê yên ả, Hà Nội đang khẳng định mạnh mẽ nguyên tắc: Sức khỏe là vốn quý nhất và mọi người dân Thủ đô, dù ở bất cứ đâu, đều có quyền được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tốt nhất, công bằng nhất.

(Nguồn: hanoimoi.vn)

Huyền Thị Lê