Asset Publisher Asset Publisher

Mắc sốt xuất huyết Dengue trên nền bệnh lý di truyền thiếu men G6PD, một nam thiếu niên rơi vào tình trạng nguy kịch do biến chứng tan huyết cấp hiếm gặp gây suy giảm nghiêm trọng khả năng vận chuyển oxy của máu.

Ngày 3/2, đại diện Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết, bệnh viện vừa cứu thành công một trường hợp sốt xuất huyết biến chứng tan huyết cấp hiếm gặp trên nền bệnh lý di truyền thiếu men G6PD.

Cụ thể, bệnh nhi L.T.D (sinh năm 2011, ngụ phường Bình Thạnh) nhập viện ngày 26/1 trong tình trạng sốt cao kèm choáng váng, khó thở, tím môi và đầu chi, chỉ số SpO₂ rất thấp dù đã được hỗ trợ oxy.

Được biết, trước nhập viện 1 ngày, bệnh nhi D. bị sốt, nhức đầu và được dùng thuốc hạ sốt tại nhà. Sáng 26/1, dù còn mệt nhưng em vẫn cố gắng đến trường và bất ngờ choáng váng, khó thở, không thể di chuyển nên được đưa đi cấp cứu.

Nam thiếu niên 15 tuổi nguy kịch vì mắc sốt xuất huyết. Ảnh: BVCC.

Kết quả thăm khám và chẩn đoán hình ảnh cho thấy, phổi của bệnh nhi không có tổn thương, gợi ý tình trạng giảm oxy không xuất phát từ nguyên nhân hô hấp đơn thuần. Bệnh nhi được hội chẩn liên chuyên khoa và chuyển vào khoa Hồi sức tích cực - Chống độc.

BS.CKI Đào Thị Huyên - Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết, kết quả khí máu động mạch ghi nhận tình trạng tăng Methemoglobin (MetHb) ở mức 15 - 20%, trong khi giá trị bình thường dưới 1%. Đây là tình trạng hemoglobin bị bất hoạt, không còn khả năng vận chuyển oxy đến mô. Các nguyên nhân như ngộ độc, sử dụng thuốc không phù hợp hoặc chất cấm đều được loại trừ.

Kết quả xét nghiệm ghi nhận bệnh nhi D. dương tính với virus Dengue. Tuy nhiên, diễn tiến lâm sàng không phù hợp với một ca sốt xuất huyết thông thường. Trong quá trình theo dõi, các bác sĩ ghi nhận bệnh nhân xuất hiện vàng da, nước tiểu sẫm màu, kèm thiếu máu tiến triển.

Trước nghi ngờ tan huyết cấp, ê-kíp điều trị đã chỉ định định lượng men G6PD, cho kết quả rất thấp (0,009 U/gHb), giảm nặng so với giá trị tham chiếu của phòng xét nghiệm (7 - 20,5 U/gHb), xác định thiếu men G6PD mức độ nặng.

Bệnh nhân đã được xuất viện và được theo dõi ngoại trú tại phòng khám Hậu Hồi sức tích cực. Ảnh: BVCC.

BS.CKI Đào Thị Huyên cho biết, thiếu men G6PD là bệnh lý di truyền liên quan đến nhiễm sắc thể X, khiến hồng cầu dễ bị phá hủy khi cơ thể gặp các tác nhân oxy hóa như nhiễm trùng, ăn đậu tằm hoặc sử dụng một số loại thuốc.

“Trong trường hợp này, sốt xuất huyết Dengue được xem là yếu tố khởi phát, dẫn đến tan huyết nội mạch cấp, gây thiếu máu nặng, đồng thời làm tăng MetHb, khiến khả năng vận chuyển oxy của máu suy giảm nghiêm trọng. Đây là nguyên nhân khiến tình trạng tím tái và SpO₂ thấp không cải thiện dù bệnh nhi được thở oxy nồng độ cao”, bác sĩ Huyên cho hay.

Các bác sĩ đã tiến hành truyền máu, hỗ trợ hô hấp, đảm bảo thể tích tuần hoàn, theo dõi sát chức năng thận, hỗ trợ chức năng gan.

Sau 6 ngày điều trị, tình trạng của bệnh nhi được cải thiện rõ rệt, oxy máu trở về mức an toàn, các chỉ số huyết học dần ổn định, nồng độ MetHb giảm dưới 1%, chức năng gan và thận dần cải thiện và đã được xuất viện trong tình trạng ổn định và tiếp tục theo dõi ngoại trú tại phòng khám Hậu Hồi sức tích cực.

Thiếu men G6PD là bệnh lý di truyền liên quan đến nhiễm sắc thể X, khiến hồng cầu dễ bị phá hủy khi cơ thể gặp các tác nhân oxy hóa như nhiễm trùng, ăn đậu tằm hoặc sử dụng một số loại thuốc. Ảnh: BVCC.

TS.BS Huỳnh Quang Đại - Trưởng Bộ môn Hồi sức Cấp cứu Chống độc, Trường Đại học Y Dược TPHCM, phụ trách khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cảnh báo, sốt xuất huyết Dengue trên nền người bệnh thiếu men G6PD bẩm sinh là tình huống lâm sàng đặc biệt nguy hiểm, dễ bị bỏ sót nếu tiền sử bệnh không được ghi nhận đầy đủ. Việc nhận diện sớm tan huyết đi kèm Methemoglobin thứ phát và xử trí kịp thời có vai trò quyết định đến tiên lượng sống còn của người bệnh.

TS.BS Huỳnh Quang Đại khuyến cáo, nếu trẻ có biểu hiện sốt kèm vàng da, nước tiểu sẫm màu, khó thở cần được nhập viện sớm. Trẻ đã biết thiếu men G6PD cần được theo dõi chặt chẽ khi mắc các bệnh nhiễm trùng hoặc siêu vi, tránh ăn đậu tằm và các thực phẩm, thuốc có nguy cơ gây oxy hóa. Phụ huynh nên thực hiện tầm soát thiếu men G6PD cho trẻ ngay từ sơ sinh và chủ động thông báo tiền sử bệnh cho nhân viên y tế khi khám hoặc nhập viện.

(Nguồn: suckhoedoisong.vn)

Huyền Thị Lê