Trước nguy cơ dịch bệnh bùng phát và lây lan xuyên biên giới, sân bay - cửa ngõ giao thương quốc tế cần được coi là “tuyến đầu” trong kiểm soát dịch bệnh; vì vậy, đổi mới truyền thông y tế, ứng dụng chuyển đổi số là giải pháp cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống dịch.

Chiều nay (10/2), Đoàn công tác của Bộ Y tế do Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương đi giám sát công tác phòng, chống dịch bệnh trong dịp Tết Nguyên đán tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài (Hà Nội).

Tham gia Đoàn công tác có lãnh đạo Cục Phòng bệnh, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh; đại diện Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương; Trung tâm Truyền thông - Giáo dục sức khỏe Trung ương; Sở Y tế Hà Nội và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương giám sát công tác phòng chống dịch bệnh dịp Tết

Tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, Đoàn công tác đã trực tiếp kiểm tra hệ thống giám sát y tế người nhập cảnh, bao gồm việc sử dụng máy đo thân nhiệt tự động, bố trí nhân lực thường trực, quy trình phát hiện sớm - cách ly - xử lý các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là các bệnh nguy hiểm mới nổi và tái nổi.

Đoàn công tác cũng làm việc với các đơn vị liên quan về công tác chuẩn bị phương án ứng phó với bệnh do vi rút Nipah, một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có nguy cơ xâm nhập trong bối cảnh giao lưu, đi lại quốc tế gia tăng.

Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương nhấn mạnh, dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội tiềm ẩn nguy cơ gia tăng dịch bệnh, nhất là các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, mới nổi qua đường hàng không; các đơn vị tuyệt đối không chủ quan, phải duy trì cảnh giác cao độ, thực hiện nghiêm giám sát y tế cửa khẩu.

Chưa ghi nhận ca nhiễm vi rút Nipah tại Hà Nội dịp cận Tết

Cũng tại đây, Giám đốc CDC Hà Nội Bùi Văn Hào đã báo cáo nhanh tình hình trong dịp Tết Nguyên đán cho thấy lưu lượng hành khách quốc tế nhập cảnh qua sân bay Nội Bài tăng cao, tiềm ẩn nguy cơ xâm nhập các dịch bệnh truyền nhiễm từ bên ngoài.

Do đó, ngành Y tế Thủ đô đã tăng cường giám sát y tế tại cửa khẩu, phối hợp chặt chẽ với lực lượng hải quan, an ninh hàng không để chủ động phát hiện sớm các trường hợp có triệu chứng nghi ngờ.

Theo ông Hào, trong năm 2025, tình hình dịch bệnh truyền nhiễm trên địa bàn thành phố cơ bản được kiểm soát tốt; không ghi nhận các bệnh nguy hiểm xâm nhập như Ebola, MERS-CoV, Marburg, Chikungunya.

Tính đến ngày 9/2, Hà Nội chưa ghi nhận trường hợp mắc hoặc nghi mắc bệnh do vi rút Nipah, bại liệt hay các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác. Các bệnh lưu hành như sốt xuất huyết, tay chân miệng, sởi chỉ ghi nhận rải rác, không có ổ dịch lớn.

Ông Hào cho biết, CDC Hà Nội đã triển khai đồng bộ nhiều biện pháp giám sát chủ động tại 70 bệnh viện, phòng khám và cộng đồng; duy trì đội cơ động chống dịch trong suốt kỳ nghỉ Tết; tổ chức tập huấn cho mạng lưới y tế cơ sở về giám sát và phòng, chống bệnh do vi rút Nipah.

Đồng thời, CDC Hà Nội đẩy mạnh truyền thông trên các nền tảng số nhằm nâng cao nhận thức phòng tránh vi rút Nipah cho người dân.

Về công tác chuẩn bị vật tư, hóa chất phòng, chống dịch, CDC Hà Nội hiện dự trữ 1.000 kg Cloramin B, 500 lít hóa chất diệt muỗi, hàng nghìn bộ trang phục phòng hộ cá nhân cùng nhiều máy phun khử khuẩn các loại.

Tại 126 trạm y tế phường, xã, hệ thống máy phun và hóa chất cũng được bảo đảm đầy đủ, sẵn sàng triển khai khi có tình huống dịch bệnh xảy ra.

Cùng với đó, thành phố tiếp tục duy trì hoạt động tiêm chủng mở rộng, rà soát, tiêm bù, tiêm vét các loại vắc xin theo đúng chỉ đạo của Bộ Y tế và Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, góp phần nâng cao miễn dịch cộng đồng, Giám đốc CDC Hà Nội cho biết thêm.

Rà soát bệnh viện gần sân bay để sẵn sàng cách ly, điều trị dịch bệnh

Nêu ý kiến tại buổi làm việc, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Trọng Diện cho rằng công tác truyền thông y tế tại sân bay cần được đổi mới mạnh mẽ theo hướng hiện đại, trực quan và hiệu quả hơn.

Theo ông Diện, thay vì sử dụng các bảng thông tin cố định, ngành Y tế cần đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, sử dụng màn hình điện tử, tivi, video clip tuyên truyền về nhận biết và phòng ngừa dịch bệnh, có thể linh hoạt thay đổi nội dung, ngôn ngữ phù hợp với hành khách quốc tế.

Về vật tư y tế tối thiểu phục vụ phòng, chống dịch, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội nhấn mạnh phải luôn sẵn sàng, từ thùng rác, túi ni-lông y tế đến trang phục bảo hộ cá nhân, tránh tình trạng lúng túng trong khâu chuẩn bị khi xảy ra tình huống.

Bên cạnh đó, công tác tập huấn cho các lực lượng kiểm dịch tại sân bay cần được tổ chức thường xuyên, liên tục, chia nhiều ca, bảo đảm cập nhật kiến thức, quy trình xử lý, hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo.

Liên quan đến quản lý các trường hợp nghi ngờ, ông Diện cho rằng cần truyền tải đầy đủ dữ liệu dịch tễ từ sân bay về địa phương, đồng thời in rõ các số điện thoại đường dây nóng trên tờ rơi để người dân dễ dàng liên hệ khi cần hỗ trợ.

Ngoài ra, việc rà soát, tổ chức luồng vận chuyển bệnh nhân khoa học, hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm chéo cũng là yêu cầu cấp thiết.

Từ thực tế này, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho rằng thành phố cần sớm rà soát hệ thống bệnh viện gần sân bay, có khoa truyền nhiễm đạt chuẩn, bảo đảm cách ly và điều trị kịp thời, an toàn cho cộng đồng.

Sẵn sàng ứng phó mọi tình huống dịch bệnh, đặc biệt là vi rút Nipah

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương kết luận

Tại buổi làm việc, Thứ trưởng yêu cầu Sở Y tế Hà Nội tiếp tục tăng cường giám sát tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, chủ động phối hợp với các đơn vị trung ương trong việc phát hiện sớm, xử lý kịp thời các trường hợp nghi ngờ; chuẩn bị đầy đủ nhân lực, trang thiết bị, vật tư y tế để sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống dịch bệnh, đặc biệt là bệnh do vi rút Nipah. Thứ trưởng đề nghị tập trung thực hiện các nhiệm vụ cụ thể sau:

Thứ nhất, Sở Y tế Hà Nội tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố tăng cường chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh dịp Tết Nguyên đán năm 2026. Xây dựng kế hoạch dự phòng đáp ứng theo các tình huống, đảm bảo đủ hóa chất, trang thiết bị, phương tiện và nhân lực đáp ứng các yêu cầu về phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn.

Thứ hai, duy trì nghiêm công tác giám sát y tế tại cửa khẩu, bảo đảm phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm, đặc biệt đối với hành khách đến từ vùng có dịch; sẵn sàng phương án xử lý, cách ly, vận chuyển an toàn theo đúng quy trình chuyên môn.

Thứ ba, rà soát và củng cố năng lực đáp ứng - bao gồm nhân lực, trang thiết bị, vật tư y tế và phương án phối hợp liên ngành - để bảo đảm khả năng xử lý tình huống dịch bệnh phát sinh trong dịp cao điểm.

Thứ tư, tăng cường truyền thông phòng bệnh trên nền tảng số đối với hành khách nhập cảnh. Tôi đề nghị các đơn vị phối hợp cung cấp thông tin khuyến nghị rõ ràng để kiều bào và du khách chủ động theo dõi tình trạng sức khỏe của bản thân sau khi nhập cảnh; trong trường hợp xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như sốt, đau đầu, khó thở, rối loạn tri giác hoặc các biểu hiện bất thường khác, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám, tư vấn và điều trị kịp thời.

     Thứ năm, tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giám sát, khai báo y tế và chia sẻ dữ liệu dịch tễ; đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành nhằm bảo đảm kiểm soát rủi ro dịch bệnh hiệu quả, không gây cản trở hoạt động đi lại và giao thương.

        Thứ sáu, tăng cường công tác tiêm chủng vắc xin trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng, bảo đảm duy trì tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch cho trẻ em và các nhóm đối tượng theo quy định./.