Đưa các Trạm y tế từ Trung tâm Y tế khu vực về cấp xã, phường quản lý là mô hình chuyển giao nhằm tăng cường trách nhiệm địa phương, nâng cao hiệu quả hoạt động ở cơ sở. Việc chuyển đổi hình thức quản lý không nằm ngoài mục tiêu làm tốt nhất, hiệu quả nhất sứ mệnh chăm sóc sức khỏe cộng đồng ngay từ cơ sở tại tỉnh Tuyên Quang, theo đúng tinh thần chỉ đạo của Đảng, Nhà nước trong sắp xếp, tinh gọn bộ máy từ địa phương.

Cán bộ Trạm Y tế xã Sơn Vĩ tuyên truyền cho người dân lợi ích về khám sức khỏe ngay tại trạm y tế.

Sắp xếp hệ thống theo hướng gần dân

Theo Thông tư 43, Tuyên Quang là một trong những địa phương đi đầu trong cả nước thiết lập lại các trạm y tế xã, phường, hoàn thành việc sắp xếp và đưa vào hoạt động theo mô hình mới từ ngày 1/1/2026. Mỗi Trạm Y tế tại Tuyên Quang gồm trạm y tế chính, các điểm trạm và phòng khám đa khoa khu vực, thực hiện nhiệm vụ khám chữa bệnh ban đầu cho người dân trên địa bàn.

Theo Quyết định số 1723/QĐ-UBND ngày 30/12/2025 của UBND tỉnh từ ngày 1/1/2026, 101 Trạm Y tế xã, phường, 26 Phòng khám đa khoa khu vực và các điểm trạm thuộc Trung tâm Y tế khu vực trực thuộc Sở Y tế được bàn giao về UBND cấp xã, phường quản lý. Đây là bước đi nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị về các giải pháp đột phá trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Bác sĩ Nguyễn Thị Luân, Giám đốc Trạm Y tế xã Lũng Cú cho biết: Việc Trạm Y tế được bàn giao về cho UBND xã quản lý là một bước ngoặt giúp chúng tôi gần dân và sát thực tế địa phương hơn bao giờ hết. Hiện nay, với đội ngũ 15 cán bộ biên chế, trong đó có 2 bác sĩ, chúng tôi đang nỗ lực tối đa để chăm sóc sức khỏe cho hơn 14.000 người dân trên địa bàn. Dù áp lực công việc không nhỏ khi mỗi ngày tiếp nhận trên 30 lượt khám, nhưng nhờ cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ cho công tác khám và điều trị tương đối đầy đủ nên anh em nhân viên đều vững tâm công tác. Từ việc tiêm chủng, phòng chống dịch đến cấp phát thuốc bảo hiểm y tế, khi có sự chỉ đạo trực tiếp và sâu sát từ chính quyền địa phương, các thủ tục hành chính được hỗ trợ nhanh chóng hơn, giúp trạm duy trì hiệu quả các chương trình y tế quốc gia và thực sự trở thành “thành trì” vững chắc bảo vệ sức khỏe Nhân dân ngay từ cơ sở

Chị Sùng Thị Mỷ, thôn Tả Giao Khâu, xã Lũng Cú, một người dân vừa “vượt cạn” tại Trạm Y tế xã Lũng Cú, xúc động chia sẻ: “Lúc sắp sinh chồng tôi chọn Trạm Y tế của xã là nơi để tôi sinh, tôi cũng lo lắng lắm. Nhưng khi đến đây thấy giờ trạm khang trang, sạch sẽ không kém gì bệnh viện tuyến trên, trang thiết bị lại đầy đủ nên tôi yên tâm hơn. Tuy nhiên, điều làm tôi ấm lòng nhất chính là sự tận tâm của các y bác sĩ và các nữ hộ sinh ở đây chăm sóc tôi rất sát sao, từ lúc chuyển dạ cho đến khi mẹ tròn con vuông. Được sinh con ngay tại địa phương, không phải vất vả đi xa mà vẫn nhận được sự hỗ trợ chuyên nghiệp và tình cảm như người thân trong gia đình, tôi cảm thấy rất yên tâm và hạnh phúc”.

Tương tự, anh Long Văn Hùng, xã Quảng Nguyên đến Trạm Y tế xã khám xương khớp, siêu âm ổ bụng. Anh Hùng cho biết sau khi được thôn và cán bộ y tế xã tuyên truyền người dân nên đến trạm y tế khám để giảm tải cho bệnh viện tuyến trên, anh đã ra trạm để khám, lấy thuốc và cảm thấy hài lòng. “Mỗi lần lên bệnh viện lấy thuốc khám và chờ đợi cũng mất vài giờ đồng hồ, nếu có xét nghiệm thì chờ một buổi, đó là chưa kể phải có người chở đi. Còn Trạm Y tế xã cũng có xét nghiệm, siêu âm… Từ nhà đi bộ ra trạm cũng chỉ mất có 5 phút là tới nơi và còn không mất thời gian chờ đợi”, anh Hùng nói.

Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Phương Bắc phối hợp với Trạm Y tế xã Đồng Văn thăm khám sức khỏe định kỳ cho người dân trên địa bàn xã

Những “khoảng trống” cần lấp đầy

Việc chuyển đổi mô hình quản lý trạm y tế từ Trung tâm Y tế khu vực về trực thuộc UBND cấp xã là bước đi chiến lược nhằm gắn kết y tế cơ sở với cộng đồng. Tuy nhiên, sự thay đổi hệ thống này vẫn đang còn một số “khoảng trống” cần được tháo gỡ.

Sau quyết định của UBND tỉnh chuyển 101 trạm y tế cấp xã và 26 phòng khám đa khoa khu vực về xã quản lý, nhiều địa phương đã bước vào giai đoạn “tái thiết” hệ thống y tế cơ sở. Tại xã Bình An, chính quyền địa phương đã tổ chức lại mạng lưới từ 2 trạm y tế cũ là Trạm Y tế xã Bình An và Trạm Y tế xã Thổ Bình thành Trạm Y tế xã Bình An mới hiện có 10 y, bác sĩ, cán bộ, nhân viên, phục vụ gần 10.000 người dân trên địa bàn.

Bác sĩ Đặng Thị Thơ, phó Giám đốc Trạm Y tế xã Bình An cho biết: “Việc phân cấp giúp trạm được bổ sung thêm nhân lực, song vẫn còn thiếu bác sĩ chuyên khoa, máy móc, trang thiết bị để làm công tác chuyên môn. Đặc biệt, khi chuyển sang mô hình đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND xã, trạm có tư cách pháp nhân, có trụ sở riêng, con dấu riêng, tài khoản riêng nhưng hiện nay trạm đang thiếu hụt bộ máy hành chính, kế toán. Để đảm bảo vận hành thông suốt, việc bổ sung các vị trí này là yêu cầu cấp thiết thay vì chỉ tập trung vào chuyên môn như trước đây”.

Phân cấp quản lý đồng nghĩa với việc chính quyền cấp xã phải thêm trách nhiệm về hạ tầng và điều kiện hoạt động của trạm y tế. Đây cũng là thách thức lớn khi nhiều trạm trước đây được đầu tư theo quy mô nhỏ, phân tán, nay phải đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh cho dân số đông hơn sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Đồng chí Ma Công Khâm, Chủ tịch UBND xã Thượng Lâm cho biết: “Sau sắp xếp, dân số đông, khối lượng công việc tăng nhưng cơ sở vật chất tại các trạm cũ không còn phù hợp. Cùng với đó khi trạm y tế được trao quyền tự chủ và bổ sung nhiệm vụ về y tế dự phòng - dân số, việc sớm ổn định tổ chức bộ máy là yêu cầu cấp thiết. Biên chế hiện còn thiếu, chưa đồng bộ. Về phía địa phương, dù còn khó khăn, xã sẽ cân đối ngân sách, trình cấp có thẩm quyền để nâng cấp nhà trạm, mua sắm trang thiết bị, đáp ứng yêu cầu khám chữa bệnh trong giai đoạn mới”.

Bác sĩ Đặng Thị Thơ, Phó Giám đốc Trạm Y tế xã Bình An tuyên truyền cho người dân về phòng chống dịch bệnh

Giải pháp nâng cao chất lượng

Song song với việc sắp xếp tổ chức bộ máy, Sở Y tế xác định việc bảo đảm và không ngừng nâng cao năng lực hoạt động của trạm y tế là nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Theo đó, ngành Y tế sẽ triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp hỗ trợ thiết thực cho các trạm y tế.

Cụ thể, Sở Y tế sẽ phối hợp với các cơ sở đào tạo thuộc khối ngành sức khỏe tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kịp thời các quy định mới của pháp luật, kiến thức quản lý và chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giám đốc trạm y tế và nhân viên y tế cơ sở. Đồng thời, ngành y tế sẽ đẩy mạnh ký kết và triển khai các chương trình hỗ trợ chuyên môn giữa các bệnh viện chuyên khoa cấp cơ bản với trạm y tế, tăng cường tư vấn, hội chẩn từ xa thông qua telemedicine, qua đó nâng cao năng lực chẩn đoán, điều trị và quản lý bệnh ngay tại tuyến cơ sở.

Đối với công tác cung ứng thuốc phục vụ khám, chữa bệnh BHYT, Sở Y tế tiếp tục hỗ trợ triển khai đấu thầu, đồng thời giao nhiệm vụ cho các bệnh viện cấp cơ bản thực hiện, bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời thuốc theo danh mục thuốc dành cho trạm y tế đã được chuẩn hóa trong thời gian qua, qua đó bảo đảm quyền lợi của người dân khi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại tuyến cơ sở.

Đối với công tác phòng, chống dịch bệnh, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật sẽ xây dựng và triển khai các chương trình đào tạo, huấn luyện với nhiều kịch bản khác nhau, phù hợp với từng loại hình dịch bệnh và đặc điểm địa bàn, nhằm nâng cao năng lực phát hiện sớm, đáp ứng nhanh và xử lý dịch tại phường, xã.

Việc đưa Trạm y tế về địa phương quản lý chỉ là thay đổi về mô hình tổ chức, không thay đổi bản chất hệ thống. Ngành Y tế vẫn luôn duy trì kết nối chặt chẽ, hỗ trợ kịp thời về điều hành và nghiệp vụ; quyết tâm xây dựng mạng lưới y tế cơ sở liên thông, vững mạnh, thực hiện tốt sứ mệnh chăm sóc sức khỏe cộng đồng tại chỗ.

(Nguồn: baotuyenquang.com.vn)