Thực hiện Công văn số 820/TTg-QHĐP ngày 10/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc chuẩn bị Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV và Phiếu báo số 2407/PB-VPCP ngày 21/7/2025 của Văn phòng Chính phủ, Bộ Y tế đã tổ chức rà soát toàn diện các quy định pháp luật thuộc phạm vi quản lý nhà nước của ngành, qua đó tổng hợp, đánh giá những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn thi hành, đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, khả thi của hệ thống pháp luật, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế.

Theo Báo cáo số 1056/BC-BYT ngày 01/8/2025 của Bộ Y tế về kết quả rà soát, đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật và cho ý kiến đối với kết quả rà soát, đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật lĩnh vực y tế, quá trình tổ chức thực hiện được Bộ Y tế triển khai nghiêm túc, bài bản, bám sát chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật tại Chương trình công tác năm 2025 và Kế hoạch số 04-KH/BCĐTW ngày 10/6/2025. Theo đó, Bộ Y tế đã phân công cụ thể đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp để tiến hành rà soát các văn bản quy phạm pháp luật, tập trung vào việc nhận diện các quy định có dấu hiệu mâu thuẫn, chồng chéo, chưa rõ ràng, khó thực hiện hoặc tạo gánh nặng chi phí tuân thủ, từ đó tổng hợp, phân tích và đề xuất phương án xử lý phù hợp với yêu cầu thực tiễn quản lý và định hướng hoàn thiện thể chế trong giai đoạn hiện nay.

Kết quả rà soát bước đầu cho thấy, trong nhóm các quy định mâu thuẫn, chồng chéo trong cùng một văn bản hoặc giữa các văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Y tế đã phát hiện 15 nội dung tại 4 văn bản thuộc lĩnh vực an toàn thực phẩm và phòng bệnh, bao gồm 2 luật, 1 nghị định và 1 thông tư. Đây là những nội dung được xác định có sự giao thoa về phạm vi điều chỉnh, thẩm quyền quản lý hoặc cách thức tổ chức thực hiện, dẫn đến khó khăn trong áp dụng pháp luật ở một số khâu cụ thể. Đối với nhóm quy định chưa rõ ràng, có nhiều cách hiểu khác nhau hoặc chưa hợp lý, chưa khả thi, trong quá trình rà soát, Bộ Y tế chưa ghi nhận trường hợp phát sinh nổi cộm, đồng thời cũng chưa nhận được phản ánh, kiến nghị cụ thể từ các đơn vị, địa phương. Tương tự, đối với nhóm quy định tạo gánh nặng chi phí tuân thủ hoặc hạn chế đổi mới sáng tạo, phát triển động lực tăng trưởng mới, trong giai đoạn rà soát này, Bộ Y tế chưa phát hiện nội dung đáng chú ý và chưa tiếp nhận kiến nghị chính thức từ các chủ thể có liên quan.

Bên cạnh kết quả rà soát trực tiếp, Bộ Y tế cũng tiến hành cho ý kiến đối với kết quả rà soát, đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật do các cơ quan, tổ chức khác tổng hợp. Qua nghiên cứu, Bộ Y tế nhận thấy có tổng cộng 46 nội dung tại 28 văn bản quy phạm pháp luật được phản ánh có quy định mâu thuẫn, chồng chéo, tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực an toàn thực phẩm, dược, khám bệnh, chữa bệnh. Trong số này, Bộ Y tế thống nhất với 29 nội dung phản ánh, chủ yếu liên quan đến các văn bản được ban hành trước năm 2008, trong đó có những văn bản nhận được nhiều kiến nghị, phản ánh từ thực tiễn như Luật An toàn thực phẩm và Nghị định số 15/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm. Đối với 17 nội dung còn lại, Bộ Y tế không nhất trí với nhận định về mâu thuẫn, chồng chéo, với các lý do chủ yếu như quy định đã rõ ràng, vấn đề phản ánh không thuộc phạm vi điều chỉnh của văn bản được kiến nghị hoặc văn bản đã được sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ trong thời gian qua.

Trên cơ sở đó, Bộ Y tế phân loại các nội dung phản ánh theo các nhóm để đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật. Đối với nhóm nội dung được thống nhất nhưng không đề xuất áp dụng phương án, quy trình xử lý theo khoản 1 Điều 4 Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội, Bộ Y tế xác định có 29 nội dung thuộc Nhóm B. Nhóm nội dung không thống nhất cả về nội dung và phương án xử lý, hoặc phản ánh chưa rõ ràng, được xếp vào Nhóm C với 17 nội dung. Đáng chú ý, trong đợt rà soát này, Bộ Y tế không đề xuất nội dung nào thuộc Nhóm A – nhóm nội dung thống nhất và đề xuất xử lý theo quy trình đặc thù quy định tại Nghị quyết số 206/2025/QH15

Đối với nhóm các quy định được phản ánh là chưa rõ ràng, có nhiều cách hiểu khác nhau, không hợp lý hoặc không khả thi, tổng số có 66 nội dung tại 26 văn bản quy phạm pháp luật, bao gồm 4 luật, 12 nghị định và 10 thông tư, tập trung vào các lĩnh vực như an toàn thực phẩm, dược, khám bệnh, chữa bệnh. Trong số này, Bộ Y tế nhất trí với 40 nội dung phản ánh, cho rằng các quy định này cần tiếp tục được nghiên cứu, làm rõ hoặc sửa đổi để bảo đảm tính minh bạch, dễ hiểu, dễ thực hiện. Ngược lại, đối với 26 nội dung còn lại, Bộ Y tế không nhất trí, với lý do các quy định đã tương đối rõ ràng, không phát sinh vướng mắc đáng kể trong thực tiễn, hoặc phản ánh không thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Y tế. Trên cơ sở đó, Bộ Y tế tiếp tục phân loại các nội dung này vào Nhóm B với 40 nội dung và Nhóm C với 26 nội dung, không phát sinh nội dung thuộc Nhóm A.

Liên quan đến nhóm quy định bị phản ánh là tạo gánh nặng chi phí tuân thủ hoặc hạn chế đổi mới sáng tạo, phát triển động lực tăng trưởng mới, tổng số có 35 nội dung tại 12 văn bản quy phạm pháp luật, bao gồm 2 luật, 6 nghị định và 5 thông tư. Các nội dung này chủ yếu liên quan đến lĩnh vực an toàn thực phẩm, dược, khám bệnh, chữa bệnh. Qua xem xét, Bộ Y tế nhất trí với 7 nội dung phản ánh, cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh để giảm chi phí tuân thủ, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, đổi mới sáng tạo. Đối với 28 nội dung còn lại, Bộ Y tế không nhất trí, với các lý do tương tự như đã nêu đối với các nhóm nội dung khác, đồng thời phân loại các nội dung này vào Nhóm B và Nhóm C tương ứng, không phát sinh nội dung thuộc Nhóm A.

Đánh giá chung cho thấy, trong thời gian qua, Bộ Y tế đã chủ động, nghiêm túc triển khai công tác rà soát văn bản quy phạm pháp luật theo chỉ đạo của các cấp có thẩm quyền, bảo đảm tiến độ và chất lượng. Việc rà soát được thực hiện bám sát hướng dẫn, tập trung vào những vấn đề thực tiễn đặt ra trong quản lý nhà nước về y tế, qua đó đề xuất các giải pháp xử lý cụ thể, chủ yếu theo hướng sửa đổi, bổ sung, thay thế văn bản quy phạm pháp luật. Trên cơ sở kết quả rà soát, Bộ Y tế đã và đang đề xuất sửa đổi, bổ sung nhiều đạo luật quan trọng trong giai đoạn 2024–2025 như Luật Dược sửa đổi, Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi, Luật Phòng bệnh và Luật An toàn thực phẩm, dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại các kỳ họp trong năm 2025.

Tuy nhiên, Bộ Y tế cũng thẳng thắn nhìn nhận một số khó khăn, hạn chế trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Khối lượng văn bản cần rà soát lớn, trong khi lực lượng cán bộ làm công tác pháp chế còn mỏng, nhiều công chức phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, dẫn đến tiến độ rà soát có thời điểm chưa thực sự kịp thời. Bên cạnh đó, một số nội dung phản ánh từ thực tiễn chưa đủ rõ ràng, cụ thể, gây khó khăn cho việc đánh giá và đưa ra ý kiến chính thức. Công tác phối hợp, trao đổi giữa các bộ, ngành, đơn vị liên quan tuy đã được thực hiện nhưng vẫn cần tiếp tục tăng cường, nhất là trong việc thống nhất nhận diện và xử lý các “điểm nghẽn” của hệ thống pháp luật.

Từ thực tiễn nêu trên, Bộ Y tế kiến nghị Bộ Tư pháp tiếp tục phát huy vai trò là cơ quan đầu mối trong việc phối hợp, tổng hợp và điều phối công tác rà soát, hoàn thiện pháp luật; xây dựng, ban hành các quy định cụ thể, rõ ràng hơn về quy trình, phương pháp và trách nhiệm của các cơ quan trong công tác rà soát, bảo đảm việc rà soát được thực hiện thường xuyên, liên tục, không chỉ mang tính định kỳ mà còn kịp thời đáp ứng các yêu cầu phát sinh từ thực tiễn. Đồng thời, cần nâng cao chất lượng đánh giá tác động chính sách trước khi ban hành văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm mỗi chính sách, quy định mới được xây dựng trên cơ sở đánh giá đầy đủ tác động kinh tế – xã hội, chi phí tuân thủ và khả năng thực thi. Bộ Y tế cũng đề xuất đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, nhằm hỗ trợ công tác rà soát, hệ thống hóa, soạn thảo và hoàn thiện pháp luật, qua đó góp phần xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới.

 

Phòng Kiểm soát thủ tục hành chính