Ngày 14/9/2025, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 2911/QD-BYT về việc ban hành quy trình nội bộ giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực phòng bệnh. Quyết định được xây dựng trên cơ sở các quy định của pháp luật hiện hành về tổ chức bộ máy, cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời kế thừa và cập nhật các thủ tục hành chính đã được công bố, sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực y tế dự phòng, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong tình hình mới.

Việc ban hành các quy trình nội bộ giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực phòng bệnh có ý nghĩa quan trọng trong việc cụ thể hóa trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, cá nhân tham gia vào quá trình tiếp nhận, xử lý và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính; bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa Bộ phận Một cửa Bộ Y tế, Cục Phòng bệnh, các phòng chuyên môn và các đơn vị có liên quan; đồng thời góp phần nâng cao chất lượng phục vụ tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp, giảm thiểu thời gian, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, thúc đẩy cải cách hành chính trong lĩnh vực y tế.

Theo Quyết định, Bộ Y tế ban hành kèm theo 05 quy trình nội bộ giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực phòng bệnh thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ, bao gồm: Quy trình cấp giấy phép nhập khẩu mẫu bệnh phẩm; quy trình cấp Giấy xác nhận công bố phù hợp quy định đối với thuốc lá; quy trình cấp lại Giấy xác nhận công bố phù hợp quy định đối với thuốc lá; quy trình quyết định chỉ định cơ sở xét nghiệm khẳng định HIV dương tính tham chiếu; và quy trình điều chỉnh quyết định chỉ định cơ sở xét nghiệm khẳng định HIV dương tính tham chiếu. Đây là những thủ tục hành chính có phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến công tác phòng, chống dịch bệnh, kiểm soát yếu tố nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng và bảo đảm chất lượng, an toàn trong hoạt động y tế dự phòng.

Đối với quy trình cấp giấy phép nhập khẩu mẫu bệnh phẩm, quy trình được xây dựng trên cơ sở Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm và các nghị định, quyết định có liên quan, nhằm quản lý chặt chẽ việc nhập khẩu các mẫu bệnh phẩm có chứa hoặc có khả năng chứa tác nhân gây bệnh truyền nhiễm cho người. Quy trình quy định rõ thành phần hồ sơ, số lượng hồ sơ, hình thức nộp hồ sơ trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính công ích hoặc trực tuyến, thời gian giải quyết, nơi tiếp nhận và trả kết quả, cũng như trình tự, trách nhiệm của từng khâu trong quá trình xử lý. Toàn bộ quy trình được thiết kế theo hướng kiểm soát rủi ro, bảo đảm an toàn sinh học, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở nghiên cứu, cơ sở y tế trong việc triển khai các đề tài, dự án hợp tác trong và ngoài nước.

Quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ nhập khẩu mẫu bệnh phẩm được tổ chức thống nhất từ khâu tiếp nhận tại Bộ phận Một cửa Bộ Y tế đến khâu thẩm định chuyên môn tại Cục Phòng bệnh và ban hành văn bản trả lời cho tổ chức, cá nhân. Mỗi bước đều được quy định rõ thời gian giải quyết, biểu mẫu áp dụng và trách nhiệm cụ thể của từng bộ phận, bảo đảm tổng thời gian giải quyết không vượt quá thời hạn theo quy định. Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc không thuộc phạm vi giải quyết, quy trình cũng quy định rõ việc trả lại hồ sơ hoặc yêu cầu sửa đổi, bổ sung, kèm theo hướng dẫn cụ thể, tránh phát sinh khiếu nại, phản ánh của tổ chức, cá nhân.

Đối với quy trình cấp Giấy xác nhận công bố phù hợp quy định đối với thuốc lá, quy trình được xây dựng trên cơ sở các quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa và các văn bản hướng dẫn thi hành. Đây là thủ tục hành chính có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chất lượng, thành phần, ghi nhãn và thông tin sản phẩm thuốc lá lưu hành trên thị trường, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thực hiện các cam kết quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Quy trình quy định cụ thể thành phần hồ sơ, bao gồm bản công bố phù hợp quy định, bản thông tin chi tiết về thuốc lá kèm thiết kế nhãn, kết quả kiểm nghiệm của phòng kiểm nghiệm được chỉ định hoặc công nhận, kế hoạch giám sát định kỳ và giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Việc quy định rõ ràng, minh bạch các yêu cầu về hồ sơ giúp tổ chức, cá nhân chủ động chuẩn bị đầy đủ ngay từ đầu, hạn chế việc phải sửa đổi, bổ sung nhiều lần, qua đó rút ngắn thời gian giải quyết và nâng cao hiệu quả quản lý.

Trình tự giải quyết thủ tục hành chính được thiết kế theo hướng một cửa, một cửa liên thông, trong đó Bộ phận Một cửa Bộ Y tế là đầu mối tiếp nhận hồ sơ, Văn thư Cục Phòng bệnh thực hiện đăng tải, luân chuyển hồ sơ trên hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, các phòng chuyên môn thực hiện thẩm định nội dung, lãnh đạo các cấp xem xét, ký duyệt và ban hành kết quả giải quyết. Việc áp dụng đồng bộ hệ thống thông tin điện tử giúp tăng cường tính công khai, minh bạch, cho phép theo dõi, giám sát tiến độ xử lý hồ sơ, đồng thời tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân trong việc tra cứu, nhận kết quả.

Bên cạnh việc cấp mới, quy trình cấp lại Giấy xác nhận công bố phù hợp quy định đối với thuốc lá cũng được xây dựng theo hướng kế thừa, thống nhất với quy trình cấp mới, đồng thời có những điều chỉnh phù hợp với tính chất của thủ tục cấp lại. Quy trình này nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp trong trường hợp Giấy xác nhận bị mất, rách, hỏng hoặc hết hiệu lực, đồng thời duy trì sự kiểm soát liên tục của cơ quan quản lý nhà nước đối với chất lượng và thông tin sản phẩm thuốc lá.

Đối với lĩnh vực phòng, chống HIV/AIDS, quy trình quyết định chỉ định và điều chỉnh quyết định chỉ định cơ sở xét nghiệm khẳng định HIV dương tính tham chiếu được xây dựng nhằm bảo đảm tính chính xác, tin cậy của kết quả xét nghiệm, phục vụ công tác chẩn đoán, điều trị, giám sát dịch tễ và xây dựng chính sách. Quy trình quy định rõ tiêu chí, điều kiện đối với cơ sở xét nghiệm, thành phần hồ sơ đề nghị chỉ định hoặc điều chỉnh, trình tự thẩm định, thời gian giải quyết và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị có liên quan.

Việc ban hành đồng bộ các quy trình nội bộ giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực phòng bệnh thể hiện quyết tâm của Bộ Y tế trong việc đẩy mạnh cải cách hành chính, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế dự phòng. Các quy trình được xây dựng chi tiết, rõ ràng, thống nhất, giúp cán bộ, công chức, viên chức thực hiện nhiệm vụ đúng quy định, hạn chế sai sót, chồng chéo; đồng thời tạo cơ sở để tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá chất lượng giải quyết thủ tục hành chính.

Quyết định cũng quy định rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện của Cục Phòng bệnh, Văn phòng Bộ, các vụ, cục và các đơn vị có liên quan. Trong đó, Cục Phòng bệnh là đơn vị chủ trì triển khai, hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các quy trình; kịp thời báo cáo, đề xuất Bộ trưởng Bộ Y tế xem xét, điều chỉnh khi có vướng mắc phát sinh hoặc khi có sự thay đổi của pháp luật liên quan. Các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ Y tế có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ, bảo đảm việc thực hiện quy trình thống nhất, đồng bộ trên toàn hệ thống.

Trong bối cảnh yêu cầu phòng, chống dịch bệnh ngày càng cao, các yếu tố nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng ngày càng phức tạp, việc chuẩn hóa và nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực phòng bệnh là yêu cầu tất yếu. Quyết định ban hành các quy trình nội bộ lần này không chỉ góp phần hoàn thiện thể chế, mà còn tạo nền tảng quan trọng cho việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý hành chính y tế, hướng tới xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu quả, phục vụ tốt hơn cho người dân và xã hội.

Có thể khẳng định, việc ban hành và triển khai các quy trình nội bộ giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực phòng bệnh thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ Y tế là bước đi cần thiết, phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về cải cách hành chính, xây dựng Chính phủ điện tử, Chính phủ số. Đây cũng là cơ sở quan trọng để tiếp tục rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nâng cao năng lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế dự phòng, góp phần bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong giai đoạn phát triển mới.

 

Phòng Kiểm soát thủ tục hành chính