Xuất bản thông tin Xuất bản thông tin

Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật phức tạp kéo dài hơn 10 giờ đồng hồ, tạo hình lại toàn bộ khoang miệng cho một bệnh nhân ung thư lưỡi giai đoạn muộn. Ca bệnh là lời cảnh báo mạnh mẽ về việc phát hiện và điều trị sớm ung thư vùng đầu cổ.

TS.BS Bùi Mai Anh khám lại cho người bệnh sau phẫu thuật.

Tháng 7/2025, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tiếp nhận một trường hợp đặc biệt. Đó là bệnh nhân nam ngoài 60 tuổi, người dân tộc Dao, nhập viện trong tình trạng suy kiệt, mất khả năng ăn uống do khối u lớn vùng lưỡi đã xâm lấn toàn bộ gốc lưỡi, sàn miệng và thành họng.

Trước đó, người bệnh xuất hiện triệu chứng đau loét vùng lưỡi kéo dài nhưng chủ quan không đi khám. Trong suốt 4–5 tháng, ông không ăn uống được, dẫn đến suy dinh dưỡng nghiêm trọng. Khi đến viện, bệnh nhân gần như không thể nói chuyện hay nuốt bất kỳ thực phẩm nào.

Sau khi được hội chẩn liên chuyên khoa giữa Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức và Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, hình ảnh chụp chiếu cho thấy khối u vùng lưỡi rất lớn, cứng chắc, lan rộng toàn bộ khoang miệng. Gần như không còn phần lưỡi lành, khối u không chỉ gây đau đớn và hạn chế chức năng ăn – nói mà còn tạo ra nhiều khó khăn cho cả công tác gây mê, do không thể đặt ống nội khí quản theo đường thông thường.

Phương án điều trị buộc phải cắt bỏ toàn bộ lưỡi, sàn miệng và nạo vét hạch cổ để loại bỏ triệt để tổn thương ung thư. Đây là ca phẫu thuật lớn, phức tạp, yêu cầu sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bác sĩ phẫu thuật ung thư đầu cổ, gây mê hồi sức và đặc biệt là ê-kíp phẫu thuật tạo hình.

Theo TS.BS Bùi Mai Anh, Khoa Phẫu thuật Hàm mặt – Tạo hình và Thẩm mỹ, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức – người trực tiếp thực hiện tái tạo, sau khi toàn bộ khối ung thư được cắt bỏ, bệnh nhân bị mất hoàn toàn cấu trúc giải phẫu chức năng của khoang miệng, gồm: toàn bộ lưỡi, gốc lưỡi, sàn miệng, thành bên họng.

“Chúng tôi không chỉ đặt mục tiêu loại bỏ ung thư mà còn phải phục hồi tối đa khả năng ăn, nói, nuốt cho bệnh nhân. Đây là những chức năng sống còn, quyết định đến chất lượng cuộc sống sau điều trị”, TS.BS Bùi Mai Anh chia sẻ.

Để phục hồi những cấu trúc bị khuyết hổng, ê-kíp đã sử dụng vạt tự do dạng chùm lấy từ vùng đùi, gồm:

Các đảo da-cơ, kết hợp nối ghép thần kinh vận động để phục hồi một phần chức năng vận động của lưỡi mới.

Mô da mỡ, dùng để tái tạo thành họng và sàn miệng, đảm bảo cấu trúc mềm mại, linh hoạt và phù hợp với chức năng nuốt.

Ca phẫu thuật kéo dài hơn 10 giờ đồng hồ, thực hiện bằng kỹ thuật vi phẫu, nối ghép các mạch máu và thần kinh nhỏ dưới kính hiển vi. Việc phẫu thuật ở bệnh nhân suy dinh dưỡng cũng đặt ra nhiều thách thức như nguy cơ nhiễm trùng cao, chậm liền vết mổ, rối loạn lành thương.

Theo thông tin từ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, nếu quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi, phần cơ lưỡi mới sẽ có thể cử động, cho phép bệnh nhân ăn uống bằng đường miệng, nuốt được và phát âm một số từ đơn giản. Tuy đây không phải là một lưỡi “bình thường” như trước, nhưng việc có thể duy trì chức năng sống cơ bản là một thành công lớn về mặt y học, nhất là với bệnh nhân ở giai đoạn muộn.

Ca phẫu thuật không chỉ mang ý nghĩa điều trị mà còn thể hiện nỗ lực nhân văn của y học hiện đại, khi không buông bỏ hy vọng ở những bệnh nhân giai đoạn muộn, dù điều trị khó khăn, phức tạp và tốn kém.

Theo các bác sĩ, ung thư khoang miệng đang là một trong những loại ung thư phổ biến vùng đầu cổ, xếp thứ 3 sau ung thư vòm họng và ung thư thanh quản. Bệnh có đặc điểm là khởi phát âm thầm, với triệu chứng ban đầu không rõ ràng như loét miệng kéo dài, khó nhai, khó nuốt, đau họng nhẹ, thay đổi giọng nói hoặc cảm giác tê vùng lưỡi.

Tuy nhiên, rất nhiều người chủ quan, cho rằng chỉ là vết nhiệt miệng hoặc viêm miệng thông thường. Chỉ đến khi tổn thương phát triển lớn, ảnh hưởng nặng đến ăn uống, nói chuyện, người bệnh mới đi khám – và lúc này đã ở giai đoạn muộn, khả năng điều trị thành công giảm đi rõ rệt.

PGS.TS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt – Tạo hình và Thẩm mỹ, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cảnh báo: “Nếu thấy có vết loét miệng kéo dài không lành, kèm theo đau rát, khó nhai, thay đổi giọng nói, sưng hạch cổ… thì cần đi khám sớm tại các cơ sở chuyên khoa tai mũi họng hoặc răng hàm mặt. Việc phát hiện và điều trị sớm không chỉ giúp bảo tồn cấu trúc giải phẫu mà còn tiết kiệm chi phí, giảm tỉ lệ tử vong và tăng chất lượng sống cho người bệnh”.

Trường hợp bệnh nhân người dân tộc Dao là minh chứng rõ ràng cho hậu quả của việc chủ quan, chậm trễ trong phát hiện và điều trị ung thư. Dù y học hiện đại đã đạt được nhiều tiến bộ, nhưng việc phát hiện sớm vẫn là yếu tố tiên quyết giúp điều trị thành công.

Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức khuyến cáo người dân, đặc biệt là những người trên 40 tuổi, có tiền sử hút thuốc lá, uống rượu hoặc tiền sử viêm loét khoang miệng kéo dài cần chủ động khám sức khỏe định kỳ. Với những bệnh lý vùng đầu cổ, đặc biệt là khoang miệng – nơi tập trung nhiều chức năng sống quan trọng, mọi biểu hiện bất thường đều không nên bỏ qua.

Phòng Truyền thông Y tế

Huyền Thị Lê