Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn, làm việc với Liên minh Phòng, chống tác hại thuốc lá Đông Nam Á (SEATCA)

Sáng ngày 04/11/2024, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn, Uỷ viên thường trực Hội đồng Quản lý liên ngành Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã có buổi làm việc với Tiến sĩ Ulysses Dorotheo, Giám đốc điều hành Liên minh Phòng, chống tác hại thuốc lá Đông Nam Á (SEATCA). Cùng tham dự có đại diện một số Vụ, Cục thuộc Bộ Y tế, đại diện Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá và các chuyên gia của Liên minh Phòng, chống tác hại thuốc lá Đông Nam Á

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn phát biểu tại buổi làm việc

          Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn gửi lời cảm ơn tổ chức SEATCA đã giúp đỡ và hợp tác với Bộ Y tế và các cơ quan, tổ chức của Việt Nam về phòng, chống tác hại của thuốc lá trong những năm qua.

Sau 10 năm thực hiện Luật Phòng, chống tác hại (PCTH) của thuốc lá, được sự quan tâm của Quốc hội, Chính phủ,  Bộ Y tế đã phối hợp với các Bộ, ngành, các tỉnh, thành phố, các tổ chức chính trị xã hội, đã triển khai nhiều hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá hiệu quả. Cùng với sự nỗ lực, chung tay của các tổ chức phi chính phủ trong nước và quốc tế, các hoạt động PCTH của thuốc lá tại Việt Nam đã đạt được những kết quả đáng khích lệ.

Trong thời gian qua, SEATCA đã hỗ trợ kỹ thuật và khuyến nghị các chính sách hữu hiệu cho Việt Nam trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Việc hỗ trợ và kinh nghiệm do SEATCA chia sẻ đã góp phần vận động thành công để thành lập Quỹ PCTH thuốc lá từ đó góp phần duy trì nguồn lực tài chính bền vững để hỗ trợ cho các Bộ, ngành, các tỉnh, thành phố thực hiện Luật PCTH thuốc lá hiệu quả tại Việt Nam. Bộ Y tế trân trọng cảm ơn và đánh giá cao sự giúp đỡ và hỗ trợ có hiệu quả của SEATCA cho công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá tại Việt Nam.

Tiến sĩ Ulysses Dorotheo, Giám đốc điều hành Liên minh Phòng, chống tác hại thuốc lá Đông Nam Á (SEATCA) phát biểu tại buổi làm việc

Tiến sĩ Ulysses Dorotheo, Giám đốc điều hành Liên minh Phòng, chống tác hại thuốc lá Đông Nam Á (SEATCA) cảm ơn sự tiếp đón nồng hậu của Bộ Y tế Việt Nam và bày tỏ vui mừng vì đã trở thành đối tác của Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá Việt Nam. Ông vui khi nhìn thấy Việt Nam đạt được rất nhiều tiến bộ trong công tác phòng, chống tác hại thuốc lá và khẳng định tới đây là để tiếp tục hợp tác vì công cuộc phòng, chống tác hại thuốc lá tại Việt Nam; mong muốn rằng kết quả của việc hợp tác là tỷ lệ người sử dụng thuốc lá tại Việt Nam sẽ giảm xuống. Hiện nay, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đang ngày càng gia tăng, mong muốn sự hợp tác của hai bên sẽ làm giảm tỷ lệ người sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá truyền thống. Việc tăng thuế chính là biện pháp hữu hiệu để giảm thiểu người hút thuốc lá ví dụ như tại Philipin khi tăng thuế thuốc lá thì tỷ lệ người sử dụng thuốc lá đã giảm đi rất nhiều. Việt Nam có thể tham khảo kinh nghiệm của các quốc gia đã thành công trong các chính sách tăng thuế để áp dụng tại Việt Nam. Ngoài ra những biện pháp khác như là đảm bảo môi trường không khói thuốc hay là quy định về cảnh báo trên bao bì thuốc lá cũng đang mang lại hiệu quả rất tích cực; hi vọng việc hợp tác giưa hai bên có thể giảm được tình trạng sử dụng thuốc lá tại Việt Nam và các nước Asean.

Đại diện Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá báo cáo tại buổi làm việc

Tại buổi làm việc đại diện Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá đã trình bày báo cáo sơ lược về những kết quả mà Việt Nam đã đạt được trong thời gian qua. Bên cạnh đó các đại biểu tham dự cũng đề cập tới những giải pháp mà Việt Nam đã và đang thực hiện nhằm thực hiện tốt hơn công tác phòng, chống tác hại thuốc lá

Thứ trưởng Bộ Y tế phát biểu kết luận buổi làm việc

Đánh giá cao sự hỗ trợ của Liên minh Phòng, chống tác hại thuốc lá Đông Nam Á (SEATCA) Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho rằng nhờ sự hợp tác hỗ trợ từ phía bạn mà Việt Nam đã đạt được những kết quả tích cực trong đó có việc ra dời của Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá. Mỗi năm số người sử dụng thuốc lá của người trưởng thành tại Việt Nam đã giảm đáng kể. Đến nay tỷ lệ này tại Việt Nam là 38,9% so với 47,4% so với năm 2010. Tuy vậy, Việt Nam cũng đứng trước những thách thức. Trước hết, là làn sóng của thuốc lá mới, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang gia tăng một cách nhanh chóng tại Việt Nam, đe dọa thành quả Việt Nam đạt được. Thuốc lá mới có hại không những tương đương mà còn hơn cả thuốc lá truyền thống, với nhiều nguy cơ dẫn đến cháy nổ và các trường hợp sốc thuốc do pha chế nhiều loại thuốc.  Thuế thuốc lá tại Việt Nam còn thấp so với khu vực (38 so với 70% tại các nước). Trong Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá tại Việt Nam có kẽ hở là không có thuốc lá mới và đến nay vẫn chưa kịp sửa chữa để phù hợp với thực tế. Hiện tại Bộ Y tế Việt Nam đang đề xuất Chính phủ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết cấm nhập khẩu, sản xuất, lưu hành và sử dụng thuốc lá mới.  Thứ trưởng Bộ Y tế đề nghị Liên minh Phòng, chống tác hại thuốc lá Asean tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong các vấn đề mà Liên minh đã hỗ trợ Việt Nam từ trước đến nay.

Chia sẻ về những khó khăn mà Việt Nam đang gặp phải, Tiến sĩ Ulysses Dorotheo, Giám đốc điều hành Liên minh Phòng, chống tác hại thuốc lá Đông Nam Á (SEATCA) cho rằng những khó khăn Thứ trưởng Bộ Y tế nêu ra không chỉ có Việt Nam mà cũng là những khó khăn chung của các nước khác trong Asean; Tiến sĩ mong muốn chia sẻ tới Việt Nam một cuốn cẩm nang về phòng, chống tác hại thuốc lá mà cứ 3 năm được cập nhật một lần. Trong đó cập nhật những tiến bộ, những quy định của các nước trong khu vực Đông Nam Á liên quan đến việc phòng, chống tác hại thuốc lá bao gồm cả những khó khăn và những khoảng trống luật pháp mà các nước gặp phải. Trong khu vực thì hiện nay đã có 5 nước cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Thuốc lá thế hệ mới làm hủy hoại đi những thành quả mà chúng ta đã nỗ lực thực hiện trong công tác phòng, chống tác hại thuốc lá truyền thống, đó được coi là mối đe dọa mới vì gắn với thế hệ trẻ.

Cảm ơn những chia sẻ và hỗ trợ giúp đỡ của Liên minh Phòng, chống tác hại thuốc lá Đông Nam Á (SEATCA), Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn hy vọng hai bên sẽ có sự hợp tác chặt chẽ hơn, chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi cán bộ để tham quan, học hỏi trong lĩnh vực phòng, chống tác hại thuốc lá. Giúp Việt Nam thực hiện thành công các mục tiêu của Chiến lược Quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá đến năm 2030 và Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá./.