HOẠT ĐỘNG CỦA LÃNH ĐẠO BỘ

Cuối tháng 12/2021, cơ bản hoàn thành tiêm 2 mũi cho người từ 18 tuổi trở lên; thúc đẩy sản xuất thuốc, vaccine điều trị COVID-19

Chủ Nhật, ngày 05/12/2021 13:07

Dịch diễn biến phức tạp, xuất hiện biến chủng mới, Thủ tướng ra công điện ứng phó dịch bệnh hiệu quả hơn

Chủ Nhật, ngày 05/12/2021 08:06

Chuyến thăm Thụy Sĩ và Liên bang Nga của Chủ tịch nước thành công tốt đẹp với nhiều kết quả cụ thể

Chủ Nhật, ngày 05/12/2021 08:03

Bộ Y tế tổ chức hội nghị trực tuyến tập huấn tăng cường công tác an toàn tiêm chủng vaccine phòng COVID-19

Thứ Bẩy, ngày 04/12/2021 13:58

Vaccine là biện pháp phòng dịch chủ động, hiệu quả nhất, kể cả với biến thể mới Omicron

Thứ Bẩy, ngày 04/12/2021 13:24

Bộ Y tế xây dựng BVĐK Trung ương khu vực Tây Nguyên

Thứ Bẩy, ngày 04/12/2021 02:32

Việt Nam nhận chuyển giao 'chu trình đầy đủ' sản xuất vaccine Sputnik V từ Nga

Thứ Bẩy, ngày 04/12/2021 02:29

Bộ trưởng Bộ Y tế: Đắk Lắk tập trung lực lượng "đi từng ngõ, gõ từng nhà" tiêm phủ vaccine cho người dân

Thứ Bẩy, ngày 03/12/2021 23:28

Thủ tướng: Dịch được kiểm soát, tác động tích cực tới phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội

Thứ Sáu, ngày 03/12/2021 02:10

Gia hạn vaccine thêm 3 tháng không ảnh hưởng đến chất lượng, Pfizer còn dự định tăng hạn lên 18 tháng

Thứ Sáu, ngày 03/12/2021 02:07

Thủ tướng: Gần 2 tháng thực hiện Nghị quyết 128, tình hình dịch được kiểm soát, kinh tế - xã hội khởi sắc

Thứ Năm, ngày 02/12/2021 14:36

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc hội kiến Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev

Thứ Năm, ngày 02/12/2021 14:05

Bộ Y tế tiếp nhận vaccine do Chính phủ Argentina tặng Chính phủ Việt Nam

Thứ Năm, ngày 02/12/2021 11:18

Bộ Y tế tiếp nhận thiết bị, vật tư phục công tác phòng, chống dịch COVID-19

Thứ Năm, ngày 02/12/2021 10:55

Novartis - Bộ Y tế Việt Nam ký kết Bản Ghi nhớ cung cấp phi lợi nhuận thuốc điều trị COVID-19

Thứ Năm, ngày 02/12/2021 07:34

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn kiểm tra và làm việc với tỉnh An Giang về công tác phòng, chống dịch COVID-19

Thứ Năm, ngày 02/12/2021 06:53

Các địa phương tăng cường nhân lực điều trị COVID-19, quản lý F0 tại nhà chắc chắn

Thứ Năm, ngày 02/12/2021 01:22

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn làm việc với Ban chỉ đạo phòng, chống dịch COVID-19 của TP Cần Thơ

Thứ Tư, ngày 01/12/2021 13:15

Lễ công bố bổ nhiệm các chức vụ Lãnh đạo một số đơn vị thuộc Bộ Y tế

Thứ Tư, ngày 01/12/2021 00:39

Việt Nam chủ động phối hợp với WHO và CDC Hoa Kỳ ứng phó với biến thể Omicron

Thứ Ba, ngày 30/11/2021 11:07

Xuất bản thông tin Xuất bản thông tin

Tất cả thông tin cần biết về vaccine Sputnik V: Công nghệ, độ an toàn và hiệu quả bảo vệ

26/09/2021 | 09:11 AM

 | 

Hiện đã có 70 nước trên thế giới phê duyệt vaccine Sputnik V. Các quốc gia này có tổng dân số khoảng 4 tỷ người, tương đương 50% dân số thế giới.

Mới đây, Công ty TNHH MTV Vaccine và Sinh phẩm số 1 (VABIOTECH) đã chính thức công bố sản xuất thành công lô vaccine phòng COVID-19 Sputnik V đầu tiên tại Việt Nam. Dự án nằm trong khuôn khổ hợp tác chuyển giao công nghệ giữa VABIOTECH và Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF), với tham vọng sản xuất vaccine COVID-19 Sputnik V cho Việt Nam và cả các quốc gia trong khu vực.

Trước đó, vào tháng 3/2021, Bộ Y tế đã phê duyệt khẩn cấp vaccine Sputnik V cho nhu cầu cấp bách trong phòng chống dịch COVID-19. Bài viết dưới đây sẽ tóm tắt cho độc giả toàn bộ bằng chứng khoa học, dữ liệu tiêm chủng và tuyên bố nổi bật xung quanh loại vaccine này:

 - Ảnh 1.

1.Vaccine Sputnik V và cơ chế hoạt động

Sputnik V là vaccine phòng COVID-19 được phát triển bởi Trung tâm Dịch tễ và Vi sinh học Quốc gia Gamalaya của LB Nga. Chủ nhiệm đề tài là tiến sĩ Denis Logunov, Phó Viện trưởng, Chủ nhiệm Trung tâm Thí nghiệm Vi sinh Tế bào.

Tiến sĩ Logunov đã có hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực nghiên cứu vector virus, cũng chính là công nghệ để làm ra vaccine Sputnik V. Ông là tác giả của hơn 140 bài báo khoa học, 82 bài báo trên các tạp chí có bình duyệt và 21 bằng sáng chế.

Trong quá trình phát triển, vaccine Sputnik V được đặt theo địa điểm nơi nó được nghiên cứu, GAM-COVID-Vax. Tuy nhiên, nhà tài trợ chính cho vaccine là Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF) đã quyết định đổi tên vaccine này thành Sputnik V, với "Sputnik" tham chiếu tới tên vệ tinh đầu tiên được con người phóng lên quỹ đạo, còn "V" đại diện cho "Victory" nghĩa là "chiến thắng" đại dịch.

Sputnik V là vaccine chống lại COVID-19 đầu tiên được cấp phép trên thế giới.

Về công nghệ, vaccine Sputnik V được phát triển dựa trên vector virus, tương tự như vaccine COVID-19 của AstraZeneca, Janssen của Johnson & Johnson, Convidecia của CanSino và một vaccine COVID-19 do VABIOTECH đang phát triển.

Vector là những virus vô hại đã được chỉnh sửa để vô hiệu hóa khả năng sao chép. Sau đó, các nhà khoa học tiếp tục thêm vào virus này một gen biểu hiện protein gai của virus SARS-CoV-2. Các vector virus tái tổ hợp cuối cùng được tiêm vào cơ thể.

Với gen biểu hiện protein gai của virus SARS-CoV-2 mang theo, vector virus sẽ kích thích hệ miễn dịch nhận diện được protein gai của virus, từ đó sinh ra các kháng thể và huy động các tế bào miễn dịch chống lại chúng.

 - Ảnh 2.

Bản thân vector virus là an toàn, nó không thể khiến chúng ta mắc COVID-19 hoặc bệnh do vector virus gây ra. Thay vào đó, vector virus chỉ đóng vai trò vận chuyển vật chất di truyền, và bản thân vật chất di truyền này không thể tích hợp được vào bộ gen người.

Tuy nhiên, các nhà khoa học Nga cho biết có điểm khác biệt giữa vaccine Sputnik V với các loại vaccine vector virus khác, đó là Sputnik V là một vaccine vector phối hợp. Nó sử dụng tới 2 vector virus: Ad26 cho thành phần hay mũi tiêm đầu tiên, và Ad5 cho thành phần hay mũi tiêm thứ hai.

Các loại vaccine cùng công nghệ khác chỉ sử dụng một vector virus cho cả hai mũi, chẳng hạn như AstraZeneca sử dụng vector virus ChAdOx1, Janssen của Johnson & Johnson sử dụng Ad26, Convidecia của CanSino sử dụng Ad5.

Vậy nên thực chất có thể coi hai liều vaccine Spunik V là 2 loại vaccine khác nhau hoặc một loại vaccine kép. Các nhà khoa học Nga gọi đó là một sự kết hợp đột phá, độc đáo và duy nhất trên toàn cầu. Theo họ, việc tiêm một vaccine khác loại ở mũi thứ hai sẽ giúp hệ miễn dịch củng cố khả năng nhận diện và chống lại virus SARS-CoV-2.

Đồng thời, điều này sẽ kéo dài thời gian miễn dịch hơn so với chỉ tiêm một liều hoặc 2 liều nhưng cùng một loại vaccine sử dụng một vector virus duy nhất. Kết hợp 2 loại vector virus cho hai mũi tiêm sẽ khắc phục được khuyết điểm của vaccine dựa trên công nghệ này, đó là sự miễn dịch sẵn có trong quần thể với chính vector sẽ làm yếu khả năng bảo vệ của vaccine.

Ngoài ra, khi sử dụng cùng một loại vector virus cho hai liều cũng có thể dẫn đến hiện tượng cơ thể phát triển phản ứng miễn dịch chống lại chính virus vector sau mũi tiêm thứ nhất rồi tiêu diệt nó ở mũi tiêm thứ hai. Trong khi vaccine kết hợp hai vector khác nhau sẽ giúp giảm nguy cơ xảy ra hiện tượng này.

 - Ảnh 4.

2. Độ an toàn và hiệu quả của vaccine Sputnik V nhìn từ bằng chứng khoa học và thực tế tiêm chủng

Khi quyết định phát triển vaccine COVID-19 theo công nghệ vector virus, các nhà khoa học Nga đã tham chiếu tới hơn 70 nghiên cứu và 250 thử nghiệm lâm sàng chứng minh sự an toàn của công nghệ này.

Thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III cho thấy hiệu quả của vaccine Sputnik V đạt được là 91,6%. Điều này đặt Sputnik V lọt vào top 3 vaccine COVID-19 hiệu quả nhất, ngang hàng với vaccine COVID-19 sử dụng công nghệ mRNA của Pfizer và Moderna có hiệu quả ban đầu lần lượt là 95% và 94,1%.

VaccineSputnik V sau đó đã được tiêm đại trà tại Nga và một số quốc gia. Các kết quả trong thực tế tiếp tục chỉ ra sự an toàn và hiệu quả thậm chí vượt xa mong đợi của loại vaccine này.

Theo dữ liệu được Trung tâm Nghiên cứu Dịch tễ học và Vi sinh vật học Gamaleya tuyên bố, tính đến ngày 19 tháng 4 năm 2021, đã có 3,8 triệu liều vaccine Sputnik V được tiêm tại Nga. Dữ liệu trong giai đoạn này cho thấy Sputnik V có khả năng phòng ngừa COVID-19 lên tới 97,6% và cung cấp sự bảo vệ 100% chống lại các trường hợp có triệu chứng nghiêm trọng.

Quá trình tiêm chủng ở Nga cũng cho thấy Sputnik V không gây ra các biến chứng đông máu hiếm gặp, huyết máu tĩnh mạch não (CVT) và viêm cơ tim như các loại vaccine COVID-19 dựa trên vector virus khác là AstraZeneca và Jennsen. Không có trường hợp tử vong nào liên quan đến vaccine Sputnik V được ghi nhận.

Chiến dịch tiêm chủng trên 2,8 triệu người Argentina cũng cho thấy kế quả tương tự. Không có bất kể trường hợp tử vong nào sau khi tiêm vaccine Sputnik V. Đa phần các tác dụng phụ của vaccine ở mức nhẹ.

Tỷ lệ gặp tác dụng phụ nghiêm trọng sau tiêm vaccine là 0,7/1 triệu liều, thấp nhất trong số 3 loại vaccine COVID-19 được tiêm ở tỉnh Buenos Aires của Argentina là Sinopharm (0,8/triệu liều) và Astrazeneca (3,2/triệu liều).

Tại Belarus, RDFI dẫn nguồn từ Bộ Y tế nước này cho biết sau chiến dịch tiêm chủng hơn 860.000 liều vaccine Sputnik V, không có trường hợp gặp tác dụng phụ hay tử vong nào được ghi nhận. Hiệu quả bảo vệ của vaccine là 97,2%.

Cũng theo RDFI, Bộ Y tế Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập thống nhất (UAE) không quan sát thấy bất kể trường hợp tác dụng phụ dẫn đến nhập viện hay tử vong nào sau khi 81.000 người dân nước này được tiêm vaccine Sputnik V. Hiệu quả của vaccine là 97,8% sau mũi thứ hai và 100% bảo vệ khỏi các ca nhiễm COVID-19 nặng.

Tại Serbia, khoảng 750.000 người dân nước này đã được tiêm vaccine Sputnik V. So sánh với ba loại vaccine khác cũng đã được tiêm ở Serbia là Sinopharm, Pfizer và AstraZeneca, thứ trưởng Bộ Y tế nước này, ông Mirsad Jerlek cho biết Sputnik V là một trong hai loại vaccine có tác dụng phụ nhẹ nhất.

 - Ảnh 5.
 - Ảnh 6.

Tuần trước, một nghiên cứu mới trên tạp chí The Lancet ghi nhận vaccine Sputnik V cho hiệu quả rất tốt ngay từ liều đầu tiên. Nghiên cứu cho thấy trong nhóm 40.387 người được tiêm mũi 1 của Sputnik V, hiệu quả bảo vệ khỏi lây nhiễm là 78,6%, giảm tỷ lệ mắc COVID-19 nặng phải nhập viện tới 87,6% và giảm 84,8% tỷ lệ tử vong - cao hơn nhiều loại vaccine COVID-19 hai liều khác.

Chính hiệu quả này đã khiến các nhà khoa học tại Trung tâm Dịch tễ và Vi sinh học Quốc gia Gamaleya đề xuất tách mũi tiêm số 1 của Sputnik V, sử dụng vector virus ad26 ra làm một vaccine rút gọn gọi là Sputnik Light.

Vaccine rút gọn này chỉ cần tiêm 1 mũi rút ngắn thời gian, tạo miễn dịch và giảm chi phí. Ngoài ra, nó cũng có thể được sử dụng làm mũi tiêm nhắc lại tăng cường cho những người đã tiêm đủ các loại vaccine khác nhưng hiệu quả bảo vệ giảm sút theo thời gian.

 - Ảnh 7.
 - Ảnh 8.
 - Ảnh 9.

3. Vaccine Sputnik V hiệu quả đến đâu với biến thể Delta?

Vào khoảng thời gian tháng 7 và tháng 8, cơ quan y tế nhà nước Nga cho biết khoảng 95% các ca nhiễm COVID-19 tại nước này là từ biến thể Delta. Cùng lúc, một nghiên cứu thực hiện trên gần 14.000 người tại thành phố St.Petersburg cho thấy hai liều vaccine Sputnik V có hiệu quả bảo vệ 81% khỏi các ca nhiễm COVID-19 viêm phổi nặng phải chuyển viện lên tuyến cao hơn.

Điều đáng nói là nghiên cứu này bao gồm dữ liệu chụp cắt lớp CT phổi của cả bệnh nhân nhiễm COVID-19 nhẹ và nặng, một điều mà các nghiên cứu phương tây ít khi làm được. Nó cho phép các bác sĩ Nga đánh giá đúng mức độ viêm phổi của từng bệnh nhân.

Nghiên cứu này vừa được đăng tải trên nền tảng công bố bài báo trước xuất bản Medrxiv hồi cuối tháng 8.

Trước đó vào đầu tháng 8, hãng tin nhà nước RT của Nga dẫn nguồn từ RDFI cho biết hiệu quả dịch tễ học của vaccine Sputnik V đối với biến thể Delta là 83,1%. Hai liều vaccine Sputnik V có khả năng chống lại 94,37% các ca nhiễm biến thể Delta nặng phải nhập viện. Con số được cho là cao hơn cả hai loại vaccine mRNA của Mỹ là Pfizer và Moderna.

Alexander Gintsburg, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Dịch tễ và Vi sinh vật học Gamaleya trả lời trên đài Radio 1 giải thích:

"Vaccine Sputnik V tốt vì nó tạo ra phản ứng với protein gai S của virus corona ở nhiều trạng thái cấu trúc, trái ngược với vaccine mRNA chỉ phản ứng với một trạng thái cấu trúc. Tất nhiên, vaccine mRNA cung cấp một phản ứng miễn dịch mạnh mẽ, nhưng nó chỉ chống lại một số lượng rất hạn chế các biến thể kháng nguyên. Còn Sputnik V tạo ra phản ứng đồng đều đối với một số lượng rất lớn các biến thể kháng nguyên, đây là một trong những ưu điểm chính của vaccine này".

 - Ảnh 10.
 - Ảnh 11.

Trước đó vào tháng 6 ông Gintsburg từng khẳng định vaccine Sputnik V có hiệu quả trên 90% với biến thể Delta. Giải thích về con số mới, Gintsburg cho biết hiệu quả của Sputnik V với Delta có thể là 83-94% tùy theo phương pháp tính toán, nhưng con số cao hơn nhiều các vaccine nước ngoài khác.

 - Ảnh 12.
 - Ảnh 13.

4. Vaccine Sputnik V đang được tiêm ở các quốc gia nào?

Theo Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF), đơn vị tài trợ chính cho chương trình nghiên cứu, và hợp tác sản xuất vaccine Sputnik V, hiện đã có 70 nước trên thế giới cấp phép sử dụng khẩn cấp cho vaccine Sputnik V. Các quốc gia này có tổng dân số khoảng 4 tỷ người, tương đương 50% dân số thế giới.

 - Ảnh 14.

Một người dân tỉnh Buenos Aires của Argentina được tiêm vaccine Sputnik V.

Các chiến dịch tiêm chủng Sputnik V lớn nhất đã được thực hiện tại Nga, Argentina, Belarus, Serbia. Ngoài ra, có 42 quốc gia và vùng lãnh thổ khác trong số 70 quốc gia đã cấp phép cho vaccine này đã tiến hành tiêm vaccine Sputnik V./.

Nguồn: Suckhoedoisong.vn


Thăm dò ý kiến