Xuất bản thông tin Xuất bản thông tin

Một bệnh nhân 45 tuổi ở Hà Nội rơi vào tình trạng suy hô hấp, suy thận và nhiễm nấm Aspergillus xâm lấn phổi sau khi mắc cúm A nặng. Nhờ điều trị tích cực tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, người bệnh đã qua cơn nguy kịch và đang tiếp tục hồi phục.

Theo thông tin Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cung cấp, khoảng ba ngày trước khi nhập viện, anh H.M.P (45 tuổi, Hà Nội) bị ngã giàn giáo, gây sưng bầm tím vùng cổ bàn chân trái, đau nhiều và khó vận động. Khi đi khám, anh được chẩn đoán phù nề tụ máu phần mềm, không có gãy xương và được kê thuốc giảm đau - chống viêm (chưa rõ có chứa corticoid). Sau khi dùng thuốc, cơn đau giảm nhưng anh bắt đầu sốt, đau cơ, ho đờm và khó thở tăng dần.

Ngày 1/11, anh được đưa vào bệnh viện chuyên khoa phổi và chẩn đoán viêm phổi do cúm A kèm suy hô hấp. Tình trạng diễn tiến nhanh buộc bác sĩ phải đặt nội khí quản, thở máy. Dù đã điều trị kháng sinh bao phủ, phổi tổn thương nặng dần, chức năng thận suy giảm, bệnh nhân liên tục sốt cao. Sau 11 ngày không cải thiện, kết quả nuôi cấy cho thấy anh nhiễm nấm Aspergillus và được chuyển tới Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Tại Trung tâm Hồi sức tích cực, tình trạng bệnh nhân rất nặng. Bác sĩ Hồng Kỳ cho biết khi tiếp nhận, bệnh nhân đang an thần, giãn cơ, thở máy, phải dùng thuốc vận mạch. Cơ thể phù to, bụng chướng, dịch dạ dày xanh, nước tiểu vàng sậm; vùng cổ bàn chân trái bầm tím; lưng và vùng cùng cụt loét độ 3; huyết áp tụt và phải duy trì noradrenalin. Nội soi phế quản phát hiện giả mạc bám chắc tại nhánh phế quản phân thùy thùy trên trái, rất dễ chảy máu.

Từ các biểu hiện, bệnh nhân được chẩn đoán nhiễm nấm Aspergillus xâm lấn phổi trên nền viêm phổi cúm A nặng, kèm suy hô hấp, suy thận cấp, suy tim và tình trạng sung huyết. Bệnh nhân được lọc máu liên tục và điều trị thuốc kháng nấm.

Việc điều trị gặp thách thức lớn do bệnh nhân mắc bệnh lý tim mạch và suy thận, khiến khả năng hấp thu thuốc giảm, việc phối hợp các phác đồ điều trị phải được cân nhắc thận trọng. Sau một ngày, chức năng phổi của anh có tín hiệu cải thiện. Tuy nhiên đến ngày thứ bảy, bệnh nhân sốt trở lại 38,8°C, cho thấy nhiễm trùng mới do vi khuẩn khác tấn công, buộc bác sĩ phải tăng liều thuốc vận mạch để duy trì huyết áp.

Với nỗ lực tối đa của đội ngũ y bác sĩ, sau 10 ngày điều trị tích cực, bệnh nhân ổn định dần, thoát sốc, chức năng thận phục hồi và bắt đầu tỉnh táo. Mặc dù qua cơn nguy kịch, anh vẫn cần điều trị kháng nấm kéo dài ít nhất 6 tuần để kiểm soát hoàn toàn tình trạng xâm lấn của Aspergillus.

Đánh giá về ca bệnh, ThS.BS Phạm Văn Phúc - Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực -  nhấn mạnh mức độ nguy hiểm của cúm nặng và nguy cơ bội nhiễm nấm. Bác sĩ cho biết: “Bệnh cúm không chỉ gây viêm phổi do virus mà còn làm suy yếu ‘hàng rào bảo vệ’ của đường hô hấp, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm có cơ hội tấn công. Một trong những biến chứng nguy hiểm nhất là nhiễm nấm Aspergillus xâm lấn”.

Ông giải thích thêm: “Nấm Aspergillus tồn tại phổ biến trong môi trường, thường vô hại với người khỏe mạnh, nhưng ở bệnh nhân cúm nặng - đặc biệt là người có bệnh nền, suy giảm miễn dịch, hoặc phải thở máy - nấm có thể xâm nhập sâu vào phổi, gây tổn thương lan rộng và suy hô hấp nhanh chóng. Bội nhiễm, đặc biệt là Aspergillus xâm lấn, là nguyên nhân làm tăng tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân cúm”.

Theo bác sĩ Phúc, dấu hiệu cảnh báo thường gặp gồm diễn tiến nặng đột ngột, sốt kéo dài, khó thở tăng hoặc hình ảnh phổi xấu đi dù đã dùng kháng sinh. Ông nhấn mạnh: “Việc phát hiện sớm bằng các xét nghiệm chuyên sâu và điều trị kịp thời có vai trò quan trọng trong điều trị”.

Từ ca bệnh trên, các bác sĩ cảnh báo người dân không chủ quan khi mắc cúm. Những trường hợp sốt kéo dài, khó thở tăng dần hoặc không cải thiện sau 3–5 ngày điều trị cần đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ bội nhiễm. Đặc biệt, người dân không nên chủ quan với cúm, đặc biệt trong mùa dịch và ở những người có bệnh nền, bởi virus cúm có thể làm suy yếu hệ miễn dịch, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm nguy hiểm tấn công gây biến chứng nặng. Khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt kéo dài, khó thở tăng dần, ho nhiều đờm hoặc tình trạng không cải thiện sau vài ngày dùng thuốc, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám, làm xét nghiệm chuyên sâu và điều trị kịp thời, tránh nguy cơ diễn tiến nặng dẫn đến suy hô hấp, đe dọa tính mạng.

Ngoài ra, người dân nên tiêm vaccine phòng cúm hằng năm và khám sớm khi có triệu chứng bất thường để tránh biến chứng nguy hiểm.

Nhờ phát hiện kịp thời và điều trị tích cực, bệnh nhân H.M.P đã được cứu sống trong tình trạng ngặt nghèo do cúm A biến chứng nấm Aspergillus xâm lấn phổi - một trong những biến chứng nguy hiểm nhất của cúm nặng. Ca bệnh cũng cho thấy nỗ lực lớn của đội ngũ y bác sĩ trong việc xử trí các trường hợp phức tạp, giúp bệnh nhân vượt qua ranh giới sinh tử.

Huyền Thị Lê